د پنځم تلین په پار
لیکوال عزیز خان هوتک
افغان شهید عثمان خان کاکړ او د هغه سیاسي سفر
افغان شهید عثمان خان کاکړ د پښتون سیاست له هغو مبارزو شخصیتونو څخه و چې د خپل ژوند ډېره برخه یې د ولسي حقونو، دیموکراسۍ او سیاسي شعور د پیاوړتیا لپاره وقف کړې وه، هغه د زده کړو له بهیره د خپلو سیاسي فعالیتونو سفر پیل کړ او وروسته د پښتونخوا ملي عوامي ګوند له مخکښو مشرانو څخه شو. نوموړي د پارلمان او سنا له لارې د پښتنو د سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو حقونو غږ پورته کړ او د محرومو ولسونو د استازیتوب هڅه یې وکړه.
عثمان کاکړ باور درلود چې د سیاست موخه باید د خلکو خدمت، د قانون حاکمیت او د ولسواک نظام پیاوړتیا وي، له همدې امله یې د خپل سیاسي ژوند په اوږدو کې د ولسي مشارکت، د بیان د آزادۍ او د انساني حقونو د دفاع لپاره مبارزه وکړه. شهید کاکړ سیاست یوازې د واک ترلاسه کولو وسیله نه، بلکې د ولس د ستونزو د حل یوه لار ګڼله.
د قومپاله سیاست فلسفه (پښتونولي او افغانیت)
افغان شهید عثمان خان کاکړ د پښتونولۍ ارزښتونه او افغانیت د خپل فکري دریځ اساسي ستنې ګڼلې. د هغه په اند پښتونولي د عزت، ننګ، مېړانې، جرګې، عدالت او ورورولۍ یو تاریخي نظام دی چې د پښتنو هویت ورسره تړلی دی.
شهید عثمان خان باور درلود چې افغانیت یوازې یو نوم نه، بلکې یو تاریخي او تمدني هویت دی چې د سیمې د پښتنو د زرګونو کلونو تاریخ استازیتوب کوي. نوموړي تل هڅه کوله چې د پښتنو ملي شعور پیاوړی کړي او خپل ولس ته د خپل هویت، ژبې او کلتور د ساتنې اهمیت ور په ګوته کړي. د هغه په اند یو ملت هغه وخت پرمختګ کولی شي چې د خپل هویت او تاریخي ارزښتونو ساتنه وکړي.
د پوهې او تعلیم په اړه نظریه
افغان شهید عثمان خان کاکړ تعلیم د ملتونو د پرمختګ تر ټولو مهم بنسټ باله. هغه باور درلود چې بې تعلیمي د بېوزلۍ، محرومیت او سیاسي کمزورۍ لوی لامل دی. د ارواښاد کاکړ په اند هر هغه ملت چې په علم او پوهه سمبال وي، کولای شي د خپلو حقونو دفاع وکړي او خپل راتلونکی په خپله وټاکي.
عثمان کاکړ ځوانان لوړو زده کړو، مطالعې او فکري روزنې ته هڅول. هغه تل ټینګار کاوه چې د ښوونځیو، پوهنتونونو او علمي مرکزونو پراختیا د ټولنې د پرمختګ لپاره حیاتي ارزښت لري. نوموړي باور درلود چې د پښتنو د ستونزو د حل تر ټولو اغېزمنه لار د علم، پوهې او سیاسي شعور لوړول دي.
د افغانانو او پښتنو د اقتصادي زنځیر په اړه دریځ
افغان شهید عثمان خان کاکړ اقتصادي ځواک د سیاسي ځواک او ملي پرمختګ اساس باله. هغه باور درلود چې د افغانستان او پښتنو مېشتو سیمو ترمنځ اقتصادي اړیکې باید لا پیاوړې شي او د سوداګرۍ، ترانزیټ او پانګونې لپاره مناسب فرصتونه برابر شي.
د هغه په اند اقتصادي محرومیت د ډېرو ټولنیزو او سیاسي ستونزو ریښه ده. نوموړي تل د صنعت، سوداګرۍ، کرنې او سیمهییزو اقتصادي همکاریو د پراختیا ملاتړ کاوه. هغه باور درلود چې که پښتانه اقتصادي پیاوړتیا ترلاسه کړي، نو سیاسي ثبات او ټولنیز پرمختګ به هم ورسره رامنځته شي.
د لر او بر پښتنو د یووالي نظریه
افغان شهید عثمان خان کاکړ د لر او بر پښتنو ترمنځ د فکري، فرهنګي او ټولنیز یووالي پیاوړی ملاتړی و. هغه باور درلود چې د دواړو غاړو پښتانه ګډ تاریخ، ژبه، کلتور او دودونه لري او باید دغه اړیکې لا پیاوړې شي.
د هغه په اند د یووالي معنا یوازې سیاسي مفهوم نه درلود، بلکې فرهنګي، علمي او ټولنیز اړخونه یې هم لرل. نوموړي غوښتل چې د لر او بر پښتنو ترمنځ د علم، فرهنګ، اقتصاد او ټولنیزو اړیکو پُلونه لا پیاوړي شي. هغه تل د ورورولۍ، همغږۍ او ګډ ملي شعور پیغام ورکاوه.
عثمان خان کاکړ او د شهادت پلمه
افغان شهید عثمان خان کاکړ د خپل ژوند تر وروستیو شېبو پورې پر خپلو ملي، افغاني او قومي دریځونو ټینګ ولاړ شخصیت و. هغه د پښتنو د ملي هویت، سیاسي حقوقو، ژبې، کلتور او تاریخي تشخص د دفاع له مخکښو غږونو څخه شمېرل کېده. د هغه سیاسي مبارزه یوازې د انتخاباتو او پارلماني سیاست تر کچې محدوده نه وه، بلکې د یو فکري او ملي خوځښت بڼه یې لرله.
شهید عثمان کاکړ په خپلو ویناوو او سیاسي دریځونو کې تل د پښتنو د محرومیت، سیاسي بیواکۍ او اقتصادي وروسته پاتېوالي موضوعات راپورته کول. هغه د افغان هویت او د پښتنو د تاریخي وحدت په اړه څرګند او بېباک دریځ درلود او هېڅکله یې د خپلو افکارو په بیان کې مصلحت ته لومړیتوب نه ورکاوه. همدې صراحت او ثابتقدمۍ هغه د میلیونونو لر او بر افغانانو په زړونو کې محبوب او د خپلو مخالفینو لپاره په یوه اغېزناک سیاسي شخصیت بدل کړی و.
ارواښاد عثمان کاکړ د خپل افغان فکر، ملي شعور او قومپال دریځ له امله تل تر فشارونو او مخالفتونو لاندې و. هغه د هغو ارزښتونو استازیتوب کاوه چې د پښتنو د سیاسي بیدارۍ او ملي یووالي غوښتنه یې کوله، او همدې دریځونو هغه د ګڼو سیاسي سیالیو او مخالفتونو په مرکز بدل کړی و.
افغان شهید عثمان کاکړ د خپل افغان او قومپاله فکر قرباني شو. نوموړي د خپل ولس د حقونو، افغان هویت او پښتني تشخص د دفاع لپاره هېڅکله خپل دریځ بدل نه کړ او تر وروستۍ ورځې پر خپلې مفکورې ثابت پاتې شو. له همدې امله میلیونونه افغانان شهید کاکړ د افغان ملي شعور او پښتني مبارزې شهید بولي او باور لري چې د هغه شهادت د هغه له فکر، مبارزې او نه تسلیمېدونکي دریځ سره مستقیم تړاو درلود.
د عثمان کاکړ فکري میراث نن هم د میلیونونو پښتنو او افغانانو لپاره د الهام سرچینه ده. د هغه ژوند دا پیغام لري چې ملي مبارزه، د هویت دفاع او د ولس د حقونو غوښتنه قربانۍ غواړي، او هغه خپله دغه قرباني د خپلو باورونو او ارزښتونو په لاره کې وړاندې کړه.
ایا خوشحال کاکړ د عثمان کاکړ پر لار روان دی؟
خوشال کاکړ د خپل پلار شهید عثمان کاکړ د فکري او سیاسي میراث د دوام له مهمو څېرو څخه ګڼل کېږي.هغه د خپل پلار له مړینې وروسته په سیاسي ډګر کې فعال حضور خپل کړ او د پښتنو د حقوقو، ملي شعور، ولسواکۍ او سیاسي مبارزې موضوعات یې خپلو دریځونو کې مطرح کړي دي.
د عثمان کاکړ ډېری پلویان باور لري چې خوشال کاکړ هڅه کوي د خپل پلار نیمګړې مبارزه ژوندۍ وساتي او د هغه فکر راتلونکو نسلونو ته ورسوي. که څه هم د وخت شرایط او د مبارزې طریقې بدلې شوې دي، خو د عثمان کاکړ د نظریاتو، ملي فکر او د پښتنو د حقونو د دفاع موضوعات لا هم د خوشال کاکړ په سیاسي دریځونو کې څرګند لیدل کېږي.
افغان شهید عثمان خان کاکړ د معاصر پښتني سیاست له هغو اغېزناکو شخصیتونو څخه و چې خپل ژوند یې د پښتنو د حقوقو، افغان هویت، تعلیم، اقتصادي پرمختګ او د لر او بر پښتنوافغانانو د یووالي لپاره وقف کړی و. هغه د فکر، قلم او سیاست له لارې د خپل ولس غږ پورته کړ او د ملي شعور د پیاوړتیا لپاره یې نه ستړې کېدونکې مبارزه وکړه.
که څه هم عثمان کاکړ په فزیکي توګه له خپل ولس څخه جلا شو، خو د هغه افکار، مبارزه او فکري میراث لا هم ژوندی دی او د میلونو پښتنو او افغانانو لپاره د الهام سرچینه ګڼل کېږي. د هغه نوم به د افغان ملي شعور، پښتني مبارزې او د حق غوښتنې له تاریخ سره تلپاتې تړلی پاتې وي.