Home+اوبستکرټ فیستولا څرنګه ناروغي ده؟

اوبستکرټ فیستولا څرنګه ناروغي ده؟

لیکنه: ډا کټر ش میره کی

اوبستکرټ فیستولا (Obstetric Fistula) یوه ډېره سخته او دردناکه ناروغي ده چې زیاتره د اوږدې او سختې ولادت (زیږون) له امله رامنځته کېږي. دا ناروغي هغه وخت پیدا کېږي چې د ماشوم د زېږېدو پر مهال د مور د ولادي لارې او د ادرار کڅوړې (Bladder) یا د کولمو ترمنځ یو غیرطبیعي سوری جوړ شي.

دا سوری د دې لامل کېږي چې:

* ادرار په دوامداره ډول بې‌اختیاره راووځي،

* یا غایطه مواد راووځي،

* او ښځه خپل کنټرول له لاسه ورکړي.

دا ناروغي ولې پیدا کېږي؟

تر ټولو عام لامل یې:

* ډېر اوږد او بند ولادت (Obstructed Labor) دی، یعنې ماشوم ساعتونه یا حتی ورځې د مور په نس کې بند پاتې شي او مناسبه طبي مرسته ونه‌رسېږي.

نور لاملونه:

* کم عمره اومیندواري،

* د ولادت پر مهال د روغتیايي خدمتونو نشتوالی،

* د سیزرین ناوخته ترسره کېدل،

* ځینې وخت جراحي تېروتنې،

* یا د زور زیاتي ټپونه.

نښې یې څه دي؟

* دوامداره د ادرار بهېدنه،

* د غایطې موادو بې‌اختیاره وتل،

* د بد بوی پیدا کېدل،

* د تناسلي لارې زخمونه،

* درد او سوځښت،

* ټولنیز ګوښه کېدل او ژور خپګان.

ډولونه یې:

1. د ادرار فیستولا

    د ولادي لارې او ادرار کڅوړې ترمنځ سوری.

1. د کولمو فیستولا

    د ولادي لارې او کولمو ترمنځ سوری.

درملنه:

زیاتره وخت جراحي (Operation) ته اړتیا لري. که سوری کوچنی وي، کله ناکله د کتیتر (Catheter) په وسیله ښه کېدای شي، خو ډېری ناروغان عملیات ته اړتیا لري.

د مخنیوي لارې:

* د اومیندوارۍ پر مهال منظمې طبي کتنې،

* په روغتون کې خوندي ولادت،

* د سخت ولادت پر مهال ژر سیزرین،

* د کم عمره ودونو او اومیندوارۍ مخنیوی،

* د قابلو او روغتیايي کارکوونکو لاسرسی.

دا ناروغي په ځانګړي ډول په هغو سیمو کې ډېره لیدل کېږي چې روغتیايي خدمتونه کم وي. د روغتیا د نړیوال سازمان له مخې، اوبستکرټ فیستولا د میندو د روغتیا له مهمو ستونزو څخه ګڼل کېږي.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

ادب

لیکوال، څېړونکی او شاعر عارف غروال وفات شو

تاند (شنبه، د غبرګولي/ جوزا ۲ مه) د افغانستان یوه تکړه څېړونکی، شاعر او د علومو اکاډمۍ مشر غړي عارف غروال د ۸۱ کلونو...