پاکستان له طالبانو څه غواړي؟| عبدالباري جهاني

دروند جهانی صیب د خدای ښه لری،غوښنه اوله شمیرو ډکه کره کتنه یی کړیده چی په ویلو ارزی.زموږ دعامو خلکو یوه غمیزه دا ده چی ډیر ژرټاپه لګوی.له همدی امله ځنی دوستان چی ډیر څه په زړه کی لری دی سپړنو ته زره نه ښه کوی.پهر صورت د جهانی صیب په درنه لیکنه کی یو د غور اوسوچ وړ ټکی دا دی چې: نوموړی په ۲۰۱۸ کال کی د ملا فضل الله او ۲۰۲۲کال کی دایمن الظواهری وژل د طالبانو دکنترول په سیمو کی د خپل استدلال لباره بنسټ او لاسوند ګرځولۍ دی او له همدی ادرس نه یی د ټی ټی پی شتون په افغانستان او دطالبانو دملاتړ تر جتری لاندې ګویا مستدل او توجیه کړیدی. او دملامتۍ ګوته یې طالب چارواکو ته نیولې ده. او بیا یی د شمیرو په ذکرکولو سره هیواد ته دزیان کچه ښودلی ده.اوس سوال دلته دی چې د ډیورنډ فرضی کرښه ټوله په اغزن تار تړل شوی چی یوکچالۍ هم نشی ځنې تیریدلی !نوبیا دا ټی ټی پی له وسلو او مهماتو سره څرنګه محکومی پښتونخوا ته اوړی؟! او دپاکستان نمبر ون پوځ یی هغه وخت وینی چی هلته ناورین رامنځته شوی وی اوبیا ټول شیان ویجاړ شوی هم وی او یوازی د بریدګر پیژند پاڼه چی څنډی یې سوځیدلی او ټوله پيژندنه یی سلامته پاتی وی رسنیو ته ښيي.آیا دا په رښتیا ځمکنۍ حقیقت دی؟. نه دروند جهانی صیب دلته تر پلاله لاندی اوبه تیریږی.پاکستان دخپلو هغو کړنو بیه پری کوی چی پخوا یی دلته کړیدی. اوس چی اور د دوی لمنې ته رسیدلی دی د خپل ولس ځواب نلری نو د پړی ګوته دی خوا ته نیسی. پدی هر سړی پوهیږی چی :غوا توره پۍ یې سپینی.بله دا چی د نړیوالو باوری سرچینو د مالوماتو له مخی په افغانستان کی د هر امریکایی پوځي د مړینی په وړاندی په ټولیزه توګه ۷۲.۴ افغانان (ملکی،پوځیان او طالبان) وژل شویدی. دا ډیره دردوونکی محاسبه ده.په اوسنی حالت کی پآکستان د افغانستان په وړاندی د امریکایی پروژی ټیکه دار دی.دا باید هیره نکړو.

یواړین یادون:په بښڼې سره د پورته شمیرو اخځلیک د امریکا دبراون پوهنتون د Costs of War Project یو جامع اټکل دی، ځکه ډیری مړینی اوناورینونه چي په لیروپرتو او ګوښه سیمو کی پیښ شوی وو پدی شمیرو کی ندی داخل شوی.

ښاغلي عبدالباري جهاني صاحب ته په سلام او درنښت!
تاسو له ډېرې مودې راهیسې د طالبانو مقابل اړخ نیولی او نیوکې کوی، مګر د حللاره مو نه چې نه ده وړاندې کړې مګر داسې څوک او یا ډله هم نه په ګوته کوی، چې ملت یې ملاتړ وکړي، خو بار ته نورې اوږې لټوی.
د طالبانو تحریک د مرحوم مولوی محمد نبي د حرکت اسلامي یوه څانګه ده، چې د مرحوم ملا محمد عمر تر مشرۍ لاندې یې د افغانستان ملکواطوایفي او انارشي ته د پای ټکې کېښود او د امریکایانو له یرغل سره یې د خپلواکي جګړه پیل کړه، چې پایله یې د فاسد او لاسپوڅي جمهوریت سقوط شو، چې تاسو یې د کلتور یا فرهنګ وزارت وزیر واست!
د ۱۹۹۲ کال په پیل کې په بېلاروسیه کې د سرې قوا د عسکرو، چې افغانستان کې ول، یو موزیم جوړېدو، نو د فارسي او پښتو د ځینو اسنادونو ژباړې ته یې زه ورغوښتی وم، نو راستانه شویو سرتېرو هغه مهال د طالبانو له نامه سره آشنا ول او سر یې ترې ټکاوه، ځکه ویل به یې چې طلابو ډېره سرسخته جګړه کوله!
پر دې هم تاسو او هم زه دواړه ښه پوهېږو، چې د طالب ډله یا د کندهار پوپلزي، یا بارکزي او یا محمدزي دي، د هلمند نورزي، اسحقزي او یا هم د ډېراوت هوتک دي او بل اړخ ته بیا همدا بابړ یا اڅکزي دي یا موند، یا شینوار یا ساپیان دي، خوګیاڼي، منګل، وردک …، همدا ډول سیدان، تاجک، هزاره، تورکمن، اوزبک … او یو شمېر نور هم ورسره مل دي!
د جمهوریت په موده کې د ورځې تر ۱۰۰۰ تنه وژل کېدل، داسې نه وه، چې پر هر دسترخان حتی وچه ډوډۍ وه، په ډېرو سیمو کې حتی د څښاک اوبه نه وې! د ټولنې ۸۰ سلنه د لوږې پر کرښه وه، ۳ میلیونه معتادین ول، څو میلیونه معیوبین او معلولین! ټول واک په څو مرکزونو او په کابل کې متمرکز وو! خو واک د رشید دوستم، عطا چور، قدیر چرسي، پړسېدلي لالي او داسې … نورو غلو او داړه مارانو په لاس کې وو، چې نن هم د نفاق او فساد سرچینه همدوی دي! د حبیب الله کلکاني مقبره ستاسو د وزارت په حکمروايي کې کابل ته انتقال شوه، چې تاسو دوستم ته زارۍ کوالې، چې مخه یې ونیسي، ځکه دغه سیمه د تورکتبارو تاریخي ځای دی، مګر د ملت تاریخ ته مو پام نه وو.
په دې کې شک نشته، چې طالبان ډېرې ستونز او نیمګړتیاوې لري، مګر د ملت نبض ورته معلوم دی، یوه مقتدره ډله ده او د ډېرو سترګې ترې سوځي، مګر همدغه امریکا او لوېدیزوالو په ۲۰۲۱ کال د آګست په میاشت تر یو میلیون خلک بېځایه کړل او هغه نیمچه عالمان، فرهنګیان … یې له مملکته وایستل، پاکستان او ایران مهاجرین بیرته افغانستان راوشړل، پر افغان ولس ټولې مرستې بندې شوې، نو دا ټول د دې لپاره چې پر طالبانو او افغان ولس فشار راشي، چې مملکت داخلي جګړې ته وهڅوي، له بده مرغه تاسو هم همدې اور ته کله لمن وهی او کله هم غوړ ورشنی! باید یاده شي، چې د مرحوم ډاکتر نجیب د واکمني له سقوطه لیا مخکې ډېر حزبي او غیر حزبي کدرونه او عالمان یې روسیې ته راوستل، افغان فرهنګیان هم د مسکو ودکا وڅکله او بیا په لوېدیز کې ټول زاړه کمونیستان یا لېنینیستان مېشت شول او په افغانستان کې یې تنظیمي جګړې رامنځ ته کړې، چې د تاریخ پاڼې شوې.
امریکا د نړۍ په ۱۹۳ ملکونو کې له ۳۰۰ زیاتې استخباراتي موسسې لري، پر ملکونو د شپې چاپې اچوي، چې د مادورا او د پاناما د ولسمشر تښتول او بیا یې په جېلونو کې وراسته کول یې یو عادی سرمشق دی، د پاتریسا لوموبا، چایشوسکي، قذافي… وژل او په لسهاوو ملکونو یې تېری کول، چې پر ویتنام، عراق، لیبیا، سومالیا، سوریا، فلسطین، افغانستان … او ډېرو نورو یې بربنډ یرغلونه کړي، خو تروربستان بیا ټي ټي پي او یا القاعده شول؟ د یو وزیر یو عجیبه تحلیل او فکر!
په دې کې شک نشته، چې د القاعده پر مشر بن لادن د ۲۰۰۱ کال د سپتامبر د پېښې ادعا وشوه، مګر ثبوت تر ننه نه دی وړاندې شوی، صرف ستا، زما او یا د هغه یا بل ببولاله ده او بس، مګر بیا اسامه په ابيټ آباد کې پاکستاني جنرالانو ته څېرمه وژل کېږي، چې د بن لادن په مرګ کې هم شکونه زیاد دي، ځکه په تکساز کې د تیلو د مګناتو او بوش له کورنۍ سره یې ګډ بېزنسونه درلودل او لري یې، اوس به اوسامه هم لکه اېپشتین په کومه جزیره کې کیفونه کوي او یا به د بډوډو له ناروغي عبدي نړۍ ته تللی وي!
تاسو داعش، القاعده، ټي ټي پي … تروریستان یاد کړي، مګر نه مو د امریکا دولتي ترور باندې کله نیوکه کړې او نه مو هم ورته نغوته کړې، خو د اشغال په موسوم کې د فرهنګ وزیر واست! او لکه طوطي د امریکا ببولاله نن هم تکراروی!
زه نظامي نه یم، مګر د جګړې طرېقې ډول ډول دي، چې له دقیقو بمباریو نیولې تر لنډو او فرشي بمباریو پورې ځپنه ده، له بل اړخه د توپ او ټانک دقیق یا بې خرېطې انداختونه پر دوښمن دي، بیا د پیاده قواو ډزو ډوز دی، چې د یو او بل وژل دي. په یوه یا بله سیمه کې د تشنج رامنځ ته کول دي، چې د هر شي الوزول، سوځول … یعنې د ګرمې نقطې رامنځ ته کول دي، چې دوښمن ته لوژیستیکې او نظامي ستونز رامنځ ته شي او اقتصادي ضربه ورورسوي. بل ډول د خرپ او ترپ دی، چې ځینې ورته پارتیزنی او نور ورته چریکي جګړه وايي، چې د لویو لارو امنیت ګواښي. آستشهادي حملې پر نظامي واحدونو هم د جګړې یوه طریقه ده! مګر نه لکه امریکایانو چې د شپې چاپې یې اچولې او ملکي خلک یې وژل او یا کلي او باغونه یې بمبارول! هو یو شمېر جنایتکاران پکې میلیونران او میلیاردران شول!
د اپینو او هیروینو کاروبار که په هر ولایت کې کېدلو د جمهوریتیانو تر حکمروايي لاندې تر سره کېدلو. په کندهار کې د کرزي ورور یا اسدالله خالد یا ویسا وو، چېد کرزي ناسکه والي ورور سر پکې وخوړ! په بدخشان کې د فوزیې کوفي ورور د هېروین بارون وو او حاجی قدیر خو څه موده مخکې د هیروینو له پشتارې سره د سي آی اې لخوا امریکا ته منتقل شو! نو انصاف ښه شی دی.
پاکستان، ایران، اوزبکستان … افغانستان خپله يوه برخه ګڼي! تاجکستان یې بیا په سه کشور همزبان کې رانغاړي، نو ټول ګاونډي غواړي، چې افغان ولس خپل مری یا غلام کړي، نو ټول باید متحد شي، چې مملکت له دغه ګواښه وژغوري.
د پاکستان او افغانستان نننۍ جګړه هم پنجابیانو پیل کړې او د هندوکش معادنو ته یې د اشغال نیت دی، مګر نه زما او نه هم ستا پروا لري، خو د بدخشان لعلونو ته یې زړه تڼاکې دی! افغانستان خپل تجارتي مسایل له اوزبکستان، آذربایجان، ایران، تاجکستان، قرغزیستان، کزاخستان، روسیې، بېلاروسې، تورکمنستان…. او نورو سره پر مخ وړي، مګر دغو ملکونو ته د پاکستان ترانزیتي لاره په ټپ درېدلې!!! نو چا ګټه او چا نقص کړی؟ په دې هیله، چې د یو او بل په خبره سره پوه شوي وو! ستاسو د بري او روغتیا په تمه! وسلام

سلام
زه به دعنوان یا پوښتنې په هکله دغه لطیفه ووایم:
زر تنه دانایان
دحضرت عثمان رض غلام حمران بن اسان دبنو عیس دقبیلې دیوه تن څخه پوښتنه وکړه چې دا څه سبب دی چې ستاسو دقبیلې هره پرېکړه سمه او هره منصوبه مو کامیابه راوځی هغه وویل دا زموږ خوش قسمتی ده ! چې زموږ قبیله کې یو دانا او عالم کس شتون لری چې دقبیلې ټول افراد زر تنه دی په هرکار کې دهغه څخه مشوره اخلی یا په بل عبارت داددې مانا لری چې موږ زر کسان دانایان لرو
موږ له تنظیمو رانیولې تر همدې لیکنې پورې له پاکستان سره داپنځه لسیزې په ډیره ټیټه کچه ډیر مهم دېپلو ماتیک اړیکی او ضوابط لوبولې دی .
له همدې امله زموږ هر رژیم له دننه سقوط کړی چې سقوط دولس په ګټه نه دی .
له موږ څخه پرون تیر شوی سبا لا ندی راغلی بهتر ه داده چې په نن سوچ وکړو ، سوله او وحدت کې ژوند دنن ورځې کورنی کار دی
پاکستان ډیر ماهر سیاسی لوبغاړی دی
کورودان