په نړۍ کې څو هیوادونه او څومره ژبې دي؟

لیکنه: ډاکټر ش میره کی

په څنګ کې د پښتو ژبه په هکله معلومات هم شته.

هو. د نړۍ د هېوادونو او ژبو شمېر د تعریف له مخې لږ توپیر کوي، خو په عامه توګه داسې ویل کېږي:

۱. د نړۍ هېوادونه:

۱۹۵ هېوادونه عموماً د نړۍ د هېوادونو په توګه شمېرل کېږي:

• ۱۹۳ د ملګرو ملتونو غړي هېوادونه
• ۲ ناظر دولتونه: واتیکان او فلسطین

۲. په نړۍ کې څو ژبې دي؟

په نړۍ کې شاوخوا ۷,۰۰۰ ژوندۍ ژبې شته. دقیق شمېر د دې پورې اړه لري چې ژبه او لهجه څنګه جلا کېږي.

۳. کومې ژبې سختې او کومې آسانې دي؟

دلته یو مطلق “سخت‌ترینه” یا “آسان‌ترینه” ژبه نشته؛ د هر انسان لپاره د خپلې مورنۍ ژبې له مخې توپیر کوي. که د پښتو ویونکي لپاره یې په عمومي ډول درجه‌بندي کړو:

نسبتاً سختې ژبې :

نسبتا آسانې ژبې :

یادونه: د پښتو ویونکي لپاره دري او اردو عموماً ځکه نسبتاً آسانې دي چې له پښتو سره ډېر لغوي او سیمه‌ییز مشترکات لري. خو جاپاني، چینایي او کوریايي د لیکدود، ګرامر او جوړښت له امله ډېر وخت زیاتې زده‌کړې غواړي .

د نړۍ ۲۰ تر ټولو سختې او ۲۰ تر ټولو آسانې ژبې، د ۱۰۰ نمرو له مخې (مثلاً جاپاني ۹۸/۱۰۰، دري ۲۰/۱۰۰) هم جدول کې :

هو، راځه د پښتو ویونکي لپاره یې د ۱۰۰ نمرو په سیستم کې وګورو. دا نمرې تقریبي دي؛ ۱۰۰ = ډېر سخته، ۱۰ = ډېره آسانه.

۲۰ نسبتاً سختې ژبې :

۰۲ نسبتاً آسانې ژبې :

لنډه پایله: که ته پښتو مورنۍ ژبه لرې، نو دري/فارسي، اردو او تاجکي عموماً تر ټولو ژر زده کېدونکو ژبو له ډلې دي؛ جاپاني، ماندارین چینایي او کوریايي بیا عموماً ډېرې زده‌کړې غواړي .

پښتو ژبه څنګه ژبه ده؟

پښتو (Pashto) د هندواروپايي (Indo-European) ژبو د کورنۍ ژبه ده، د هند-ایراني (Indo-Iranian) او بیا د ایراني (Iranian) ژبو له ډلې ده. پښتو خپله هم څو لویې لهجې لري، لکه پښتونخوايي/یوسفزي، کندهاري، وزیرستاني او نورې .