دوه‌ګونی معیار؛ د نړۍ هغه زخم چې لا هم نه دی رغېدلی

سردارولي الکوزی

نړۍ تل د بشري حقونو، عدالت، ازادۍ او د انسان د کرامت شعارونه ورکوي، خو په عمل کې ډېر ځله برعکس چلند کوي. په یوه ځای کې د ظلم پر وړاندې غږ پورته کوي، خو په بل ځای کې د خپلو سیاسي او اقتصادي ګټو لپاره د هماغه ظلم سترګې پټوي. همدا دوه‌ګونی معیار د نړۍ د سیاست تر ټولو دردناک حقیقت دی.

د مولانا فضل الرحمن خبرې باید یوازې عادي سیاسي څرګندونې ونه ګڼل شي. که څوک ورسره موافق وي یا نه، هغه د سیمې او نړیوالو سیاستونو پر هغو اړخونو نیوکه کړې چې د خلکو په اند د زور، ګټو او نفوذ پر بنسټ ولاړ دي.

افغانستان نږدې پنځوس کاله کېږي چې د جګړو، ورانیو او بې‌ثباتۍ قرباني دی. په دې موده کې میلیونونه افغانان وژل شوي، ټپیان شوي، کډوال شوي او له خپلو لومړنیو حقونو بې‌برخې پاتې شوي دي. د دې ټولو انساني غمیزو سره سره، ډېری افغانان دا پوښتنه کوي چې ولې د دوی درد ته د نړۍ پام د نورو بحرانونو په څېر نه دی شوی.

دا پوښتنه لا هم پر ځای ده: ایا د انسان وینه، عزت او حقونه باید د جغرافیې، سیاست او ګټو له مخې ارزښت پیدا کړي؟ که د بشري حقونو معیار نړیوال وي، نو باید د ټولو انسانانو لپاره یو شان وي، نه دا چې د سیاسي مصلحتونو له مخې بدلون ومومي.

تاریخ ښيي چې په نړیوال سیاست کې ډېری وخت د اصولو تر څنګ ملي ګټې هم مهم رول لوبوي. همدا واقعیت دی چې د نړۍ په بېلابېلو سیمو کې د خلکو د عدالت د احساس په اړه بېلابېل نظرونه رامنځته کوي.

هیله دا ده چې یوه ورځ به عدالت، انساني کرامت او د ملتونو حقونه د ځواک او ګټو قرباني نه شي، او نړۍ به د ټولو انسانانو درد په یوه سترګه وویني، نه په دوه بېلابېلو معیارونو.