تاند- نن د مارچ اتمه ده. له بده مرغه سږ کال بیا دا ورځ په داسي وخت کې رارسیږي چې په افغانستان کې ښځې له خورا ابتدايي حقونو لکه تعلیم او ټولنیز فعالیته بې برخې دي. او تر ټولو لا بده دا ده چې افغان ښځې د اسلامي حکومت په نوم له حقونو محرومې کړای شوي دي. د واکمن نظام دا کار نه یوازې افغانستان او افغان ښځو ته نه جبرانېدونکی تاوان اړوي بلکې په نوره نړۍ کې د اسلام مخالفانو ته پلمه په لاس ورکوي چې ګواکي اسلام د ښځو د حقونو مخالف دی.
دا ورځ په لومړي ځل د ١٩٧٥ کال د ملګروملتو له لوري د د ښځو د حقونو د ورځې په توکه وټاکل شوه خو د ښځو ورځ تر سلو کلونو زیات تاریخ لري.
د نړۍ په بیلا بیلو هیوادونو کې هر کال د مارچ اتمه د ښځو د حقونو او د هغو د بریاوو د پېژندلو لپاره لمانځل کیږي. دا ورځ هیواد، دین، مذهب، ملت، قوم، رنګ، نژاد او سیاسي نظر ته له پامه پرته د ټولو میرمنو د مساوي حقونو لپاره لمانځل کیږي.
د ښځو د ورځې لمانځنه د نولسمې پیړۍ په پای او د شلمۍ پیړۍ په لومړیو کلونو کې د کارګرو د تحریک په نتیجه کې پیل شوه.
د شلمې پیړۍ په پیل کې دا ورځ په لومړي ځل په امریکا کې د ١٩٠٩ کال د فبرورۍ په ٢٨ د سوسیالیست ګوند لخوا د هغو کارګرو ښځو په حق کې ولمانځل شوه چې په ١٩٠٨ کال کې یې د کار پر شرایطو د اعتراض په توګه مظاهرې وکړې.
ځینې دا هم وایي چې په ١٩٠٨ کال د نیویارک ښار په دې مظاهرې کې چې پکې ١٥ زرو ښځو ګډون کړی وو، ښځو د رای اچولو حق غوښتنه وکړه.
د ملګرو ملتونو له یوه راپور سره سم، په١٩١٣ او ١٩١۴ کلونو کې د ښځو ورځ په ټوله نړۍ کې د حق غوښتنې لپاره وټاکل شوه او د امریکا او اروپايي هیوادونوپه شمول په بېلابېلو هیوادونو کې مظاهرې وشوې.
په ١٩١٧ کال کې د مارچ په اتمه نیټه په روسیې کې ښځو د جنګ ضد مظاهرې وکړی.
له لومړي او دوه نړیوالې جګړې وروسته په لوېدیځو هیوادونو او په تېره بیا په امریکا کې ښځو د مساوي حقونو لپاره مبارزې پیل کړې او په دې لړ کې یې ډیرې بریاوې لرلې.
ملګرو ملتونو ١٩٧٥ کال د ښځو مبارزې، حقونو او د هغوی بریاوو ته ځانګړی کړ. همدغه کال ملګرو ملتونو پریکړه وکړه چې د مارچ اتمه به هر کال د ښځو د بریاوو د معرفي کولو لپاره لمانځي.
دا ورځ په هر هیواد کې ځان ته بېله معنا او مفهوم لرلی شي خو د افغانستان په شان هیوادونو لپاره چې د دین او کلتور په نوم ښځې ځپل کېږي، دا ورځ لا زیات اهمیت لرلی شي.
لا هم په افغانستان کې د ډېرو لپاره ښځه د نارینه د خدمت او شهوت د پوره کولو یوه وسیله ګڼل کېږي. لا هم ډېر په دې فکر کې دي چې په ټولنه کې د ښځې له فعال حضوره پرته هم پرمختګ ممکن دی.
د سالم او صالح ” نر ” لپاره هره ورځ د ” ښځو ” ورځ ده.
د ” مور ” د رضائیت لاسته راوړنه او د هغې د دوعا د استجاب په تمه .
د ” ماندینی ” سره د شپی په خلوت کی د وړوکی جنت د منظرې تشکیل.
د ‘ لور ” او ” خور ” سره د احساسی او عاطفی اړیکو د غښتلتیا هڅه.
همدارنګه
د ” ښځینه مخلوق ” سره د یو مجرد ځوان د ذهنی او خیالی اړیکو ترسیم او تصویر ( د یو مجرد ځوان ذهن په ۲۴ ساعتونو کی لږ تر لږه ۱۰۰ ځله د ښځی په هکله ایډه آلی څپی خپروی ).
په هره توګه، د ښځو د حقه او فطری حقوقو تر پښو لاندی کول یوه بې شرمانه غلا ګڼل کیږی ( مهمه نه ده چی غل مًلا وی او که پلار او که میړه او که ارباب او که سرمایه دار او که حکومتی ظالم سیسټم ).
بیا مو مخته د ښځی ورځ راغله؟
د ” ښځی ” په هکله بحث هله پیل شو کله چی” انسان – نر او ښځی ” د ونو د غټو پاڼو څخه د خپلو حساسو سامانونو د پټولو او ستر پتوګه کار واخیست.
د بشری ټولنی په هره جغرافیائی او استوګنیزه سیمه کی هره شیبه په هره کچه د نر او ښځی د حقوقو د تسوئی په هکله خپل منځنی نه قانع کیدونکی بحثونه جریان لری.
جالبه دا ده چی دا تاوده بحثونه هغه وخت نه قانع کیدونکی دی چی کله د خولې یا قلم یا ډیجیټالی توروڅخه راووځی خو د نه بحث په وخت کی دواړه ( نر او ښځه) قانع وی.
په هره توګه، د “ښځی ” په هکله بحث ځینی وخت خوږ او ځینی وخت تریخ او ځینی وخت ستړی کیدونکی او بی ګټی او بی نتیجی وی.
امّا اصلی خبره:
ما همیشه د ښځو د حقوقو د تأمین پخاطر ذهنا او عملاً هڅه کړی ده ( حد اقل د خپلی ځالی په پیرامون کی ) نن غواړم د یو طنّاز کس یو په زړه پوری طنز بیان کړم ( مطمئن یم چی ” ښځینه مخلوق ” به هم ددی طنز د ماهیت سره موافق وی ).
طنز دا دی:
” که یو نر په یو ښځینه حمام ورننوځی نو سملاسی د ټولو حاضرو ښځو پلاس د مرګ تر حده تکَوَل کیږی.
او
که یوه ښځه په یو نرینه حمام ورننوځی نو نران به د میلمنی ښځی د تصاحب په هیله یو بل د مرګ تر حده سره وټکوی”.
البته د پورته طنز د بیان منظور دا نه دی چی مثلا ” ښځه ” باید د ” نر ” د مظلومیت کچه په رسمیت وپیژنی بلکه منظور په حمام کی د دواړو جنسونو د ” کلک او بیرحمه زړه ” پر شتون تصدیق دی.