د ټولنې د پرمختګ او د خلکو د ژوند د اسانه کولو لپاره اړینه ده چې تل نوې لارې چارې ولټول شي او له نوښتونو څخه ګټه واخیستل شي. نوښت د پرمختګ، بدلون او بریا بنسټ دی. هغه ټولنې چې د وخت له غوښتنو سره سم فکر کوي، نوې تجربې مني او د ستونزو لپاره نوښتګرې حللارې لټوي، د پرمختګ او هوساینې لوړو پوړیو ته رسېږي.
کله چې یوه ټولنه په دوامداره توګه په تېر وخت کې پاتې شي او د راتلونکې لپاره فکر او عملي هڅې ونه کړي، نو د هغې د پرمختګ بهیر ورو ورو کمزوری کېږي. په داسې حالت کې د خلکو فکر محدودېږي، اقتصادي او علمي پرمختګ ټکنی کېږي او د ټولنې د ژوند بنسټونه له ننګونو سره مخ کېږي. برعکس، هغه ټولنې چې د علم، څېړنې، ټکنالوژۍ او نوښت ارزښت پېژني، د خپلو خلکو لپاره د ودې او سوکالۍ نوي فرصتونه رامنځته کوي.
نوښت یوازې د ساینس او ټکنالوژۍ په برخه پورې محدود نه دی، بلکې د ژوند په هر ډګر کې ارزښت لري. هر مسلک، هره ټولنه، هره اداره، هر حکومت او هره کورنۍ کولی شي د نوښت له لارې خپلې چارې لا اغېزمنې او بریالۍ کړي. یو ښوونکی د تدریس نوې طریقې کارولی شي، یو بزګر د کرنې پرمختللې لارې خپلولی شي، یو سوداګر د بازارموندنې نوې تګلارې کارولی شي او یو دولت د خلکو د خدمت لپاره نوې او اغېزمنې پالیسۍ جوړولی شي.
نوښت د ستونزو د حل تر ټولو غوره وسیله ده. کله چې خلک د پخوانیو او ناکامو لارو پر ځای د نوو فکرونو او عملي حللارو لټه وکړي، نو ستونزې په اسانه حل کېږي او د پرمختګ دروازې پرانیستل کېږي. له همدې امله باید د ماشومانو او ځوانانو ترمنځ د خلاقیت، څېړنې او نوښت روحیه پیاوړې شي، ځکه همدوی د راتلونکې ټولنې جوړوونکي دي.
د هرې پرمختللې او بریالۍ ټولنې تر شا نوښت، علم او خلاق فکر ولاړ وي. که څوک غواړي چې ټولنه یې پرمختللې، سوکاله او له سیالیو ډکه وي، نو باید د نوښت فرهنګ پیاوړی کړي، له نوو فکرونو ملاتړ وکړي او د بدلون لپاره تل چمتو واوسي. همدا نوښتونه دي چې د یوې روښانه او بریالۍ راتلونکې بنسټ ږدي.
لیکوال: شاه زلمی