السلام علیکم و رحمت الله و برکاته
نصلي علا نبیینا محمد و نسلمنا تسلیما
ورور پوهاند صاحب دودیال بشیر خان ! ډیره مڼنه او کوروداني په دې مقدسه لیکنه دې چې زمونږ زړونه دې پې روښانه کړل.
د سږکال د میلاد النبي په برکت دې، الله تعالی ج. په ټوله افغاني،اسلامي او ښو انساني نړۍ رحم وکړي او د نبي کریم د ارواه په برکت مو د هغه په احادیثو او دقرآن کریم په مبارکو اوامرو او نواهیو عاملین وګرځوي.آمین ثم آمین.

ښاغلی او منلی ډاکترصاحب زړور ساپی وعلیکم السلام، زما احترامات هم ومنئ.
ډیره مننه ستاسو دعا ته آمین وایم . خدای د ی په ټولو افغانانو رڼایی راولی.
ستاسو هڅونه او مهربانی نه هیروم.

سلام
پوهاند صاحب ستا عالمانه لیکنه کمی اوکاستی نشته خو که اجازه وی داقراءکلیمې د اهمیت به هکله به یوڅو ټکی ولیکم:
الله تعالی موږ ته بښنه کړې«وعف عنا» رسول اکرم ص فرمایلی دی « امتی مرحومة» زما پرامت ستره پېرزوینه شوې الله تعالی یې پالنه او روزنه کړې.پیغمبر یې سیدالمرسلین دین یې په ټولو دینونو کې غوره امت یې په ټولو امتونو کې اوشریعت یې په ټولو شروعو کې غوره دی.فلهذا هغه څوک دایمان برخوند وپوهید چې دالله تعالی به ربوبیت داسلام پر دین اود محمد رسول الله ص پر رسالت اوپیغمبری خوښ شو.
هو! دحق اوعدالت،شرافت او انسانیت غږ : اقراء «ولولوه!» رسول اکرم ص ته یو امتیاز دی چې الهام شوه دغه پیغام یو لوی کتاب ،زیری او دحق اوعدالت ،علم اوعرفان کیلی ده د« الف ، ق، ر، الف ، همزه »شمیره له ځانه سره بشپړ دانسانیت او پېژندګلوی اعتماد او باور لری. بحث اوږدیږی خو دومره وایم چې دغه باور هیڅ قدرت ، زور اوطاقت انحصاری کولی نشی سره له دې چې یوشمیر شغالان یی په سوشال مېډیا کې دخپلو ګتو،شهرت، خودخواهیو او ……..جهالتونو لپاره دجړنګانی په څیر کاروی.

بسم الله الرحمان الرحیم .
الحمد لله رب العالمین ،والصلاه والسلام علی سید المرسلین و علی آله و اصحابه اجمعین .
جار دی شم قلمه
الله جل جلاله ، رسول الله صلی الله علیه و سلم ، اصحاب رضی الله عنهم ،سلف صالح ـ رح او تر ڼنه ټول بشریت ستایلی یی ، ڼن هم مومن علما او ریښتونی معلمین لکه پوهاند دودیال صاحب او
ډاکټر صاحب شینواري هم د تاند پاڼه د خیرالبشر په یاد دِ میلاد مسعود ښکلې کړی او د قلم عبادت
او جهاد یې اداء کړی ، الله رب العزت دِ قبول او بی حسابه اجرونه ورکړی .
قلم د حمد او نعت د لیکلو مبارکه وسیله ده ، قلم د علم رسولو ، دعوت ،اصلاح ، خدمت ،اخوت ،عدالت او په ټوله کی د خیر وسیله ګرځیدی شی خو چي کله قلم اهلِ قلم سره وی ، علم هم اهلِ علم سره وی او حکام هم امانات ، اهل ته یی وسپاری ؛ نو بیا به اهلِ قلم ، اهلِ علم او اهلِ کرسی به ټول
د تقرب الی الله خواته هڅې کوی ،ظلم به نه وی ، ټول به په انسانی فضا کی ژوند او یو بل سره مډد
کوی او دِ الله رحمتونه به وَریږی ،مومنان به په نعمتونو او عزت کی دِ یو بل خدمت کوی اود جهالت
او تیارو ګراف به نزولی او عدالت به له فقیر تر امیر قایم وی ؛ اعدلوا هو اَقرب للتقوی و هذا هو الاسلام .

باعرض معذرت ولوله

جهاد: يوه مقدسه جګړه اوکه ناپاک جنګ؟
زموږ خلکو په لـراوبـر کې د جهاد په نوم د هر ډول ظلمونو، تراژیدیو، ډله ییزو وژنو، جنسي تیري، تښتونې او لوټمارۍ قربانیان اوشاهدان وو.
د جهاد احکام څه دي؟
د جهاد احکام په لاندې ډول دي: ښځې، ماشومان او بې ګناه خلک باید ونه وژل شي، بل اړخ باید جګړه پیل کړې وي، دښمنانو سره باید عدالت وشي، د دښمن ټپي شوي سرتیري باید درملنه وشي، ملکیت باید زیانمن نشي، مسموم کول منع دي، جګړه باید ژر تر ژره ودرول شي کله چې دښمن د سولې لپاره دعوی وکړي، او داسې نور.

د جهاد مفهوم او عمل د اسلام په تاریخ کې مرکزي رول لوبولی دی. د اسلام له راتګ او د اسلامي ټولنې د تاسیس او پراختیا راهیسې، جهاد په اسلام کې مرکزي رول لوبولی دی. جهاد (هڅـه که مبارزه) ځینې وختونه د اسلام شپږم رکن بلل کیږي. د تاریخ په اوږدو کې، (لکه څنګه چې په نورو مذهبونو کې) انجیل د مقاومت او آزادۍ مبارزو، افراطیت او ترهګرۍ، مقدس او ناپاک جنګونو توجیه کولو لپاره کارول شوی او ناوړه ګټه اخیستل شوې، تشریح شوې او غلط تعبیر شوې ده.

د جهاد اهمیت د قرآن کریم په حکم کې د مبارزې (د جهاد کلمې لفظي معنی) د خدای په لاره کې او د حضرت محمد صلی الله علیه وسلم او د هغه د لومړیو ملګرو په مثال کې ریښه لري. په خپل عمومي معنی کې، جهاد هغه دنده ته اشاره کوي چې ټول مسلمانان، افراد او ټولنه باید د خدای رضا تعقیب او پوره کړي: د تقوا ژوند کول او د تبلیغ، تدریس، رول ماډلینګ، لیکلو او نورو له لارې اسلامي ټولنه پراخه کول. جهاد کې حق، په حقیقت کې دنده هم شامله ده چې د تیري په وړاندې د اسلام او ټولنې دفاع وکړي. د تاریخ په اوږدو کې، د جهاد بلنې مسلمانان د اسلام دفاع ته رابللي دي. د شلمې پیړۍ له وروستیو راهیسې، د جهاد کلمه د پام وړ شهرت ترلاسه کړی دی: دا د مقاومت، آزادۍ او ترهګریزو غورځنګونو لخوا د دوی د دلیل مشروعیت او د دوی د پیروانو هڅولو لپاره په ورته ډول کارول شوی دی. افغان مجاهدینو، طالبانو او شمالي ټلوالې په افغانستان کې د بهرنیو قدرتونو او په خپل منځ کې جهاد کړی دی. په کشمیر، چیچنیا، داغستان، او سویلي فیلیپین، بوسنیا او کوسُبوو کې مسلمانانو خپلې مبارزې د جهاد په توګه بیان کړې دي. حزب الله، حماس او د فلسطین اسلامي جهاد د اسراییلو سره جګړه د جهاد په توګه بیان کړې ده؛ د الجزایر اسلامي وسله والې ډلې د خپل حکومت په وړاندې د ترهګرۍ په جهاد کې ښکیل شوي دي؛ او اسامه بن لادن او القاعدې د مسلمانو دولتونو او لویدیځ په وړاندې نړیوال جهاد کړی دی. د جهاد اهمیت د خدای په لاره کې د “مبارزې یا کار” (د جهاد د کلمې لفظي معنی) په قرآني حکم کې ریښه لري. د قرآن تعلیمات د مسلمانانو د ځان پوهې، تقوا، تحرک، پراختیا او دفاع لپاره اړین دي. جهاد د یوې مبارزې په توګه د ښه ژوند د ستونزو او پیچلتیا ته اشاره کوي: په ځان کې د بدۍ سره مبارزه – تقوا او اخلاق، د ښو کارونو د ترسره کولو لپاره په کلکه هڅه کول او د ټولنې د اصلاح لپاره مرسته کول. د هغو شرایطو پورې اړه لري چې یو څوک پکې ژوند کوي، دا د بې عدالتۍ او ظلم سره مبارزه، د اسلام خپرول او دفاع کول او د تبلیغ، تدریس او که اړتیا وي، وسله والې مبارزې یا مقدس جګړې له لارې د عادلانه ټولنې رامینځته کول معنی لري. د جهاد دوه پراخې معنی، عدم تشدُد او تاوتریخوالی، په یوه مشهور پیغمبري روایت کې توپیر لري. د مسلمانانو روایت راپور ورکوي چې کله محمد ص له جګړې څخه راستون شو، هغه خپلو پیروانو ته وویل: “موږ له کوچني جهاد څخه لوی جهاد ته راستنیدو.” لوی جهاد د انا، خود غرضۍ، حرص او بدۍ په وړاندې خورا ستونزمن او مهم مبارزه ده.

جهاد یو مفهوم دی چې ډیری معنی لري چې د اسلامي تاریخ په اوږدو کې کارول شوي او ناوړه ګټه اخیستل شوي دي. که څه هم دا تل د اسلامي دود یوه مهمه برخه وه، په وروستیو کلونو کې ځینې مسلمانان پدې باور دي چې جهاد د ټولو ریښتیني مسلمانانو لپاره یو نړیوال مذهبي دنده ده چې د نړیوال اسلامي انقلاب د ودې لپاره په جهاد کې برخه واخلي.

که جهاد دومره ډیرې معنی ولري، نو باید څنګه پوه شي؟ کوم یوواقعي جهاد دی؟
نـن سبا ځنی شيخان دماشومانو تعليم دروازی بندول هم جهاد ګڼي،
مونږ څنګه کولی شو چه د يو واقعي عالم او دکوڅی اودجومات دملا ترمينځ فرخ وکړو
و من الله توفیق