تاند – په بدن کې دوینې د قندزیاتوالی د دیابت ناروغي بلل کیږي . دغه ناروغي بیلابیل ډولونه لري، خو په کلي توګه په درې ډوله ویشل کیږي.
الف: دلومړي ډول دیابت ب: د دوهم ډول دیابت ج: دامیندوارۍ دیابت .
دویلو وړ ده چې له ۸۵ تر 90 فیصده ناروغان په دوهم ډول دیابت اخته دي، او کابو لس ترپنځلسو فیصدو نارغان بیا د لومړۍ ډول له شکر څخه کړیږي.
په دوهمه نوعه اخته زیاتره ناروغان د زیات عمره او چاغ کسان دي خو د لومړۍ نوعې ناروغان بیا زیاتره ماشومان او ځوانان دي چې د هغوی د کمزورۍ او ډنګریدو سبب کیږي.
د امیندوارۍ دقندیاشکرپراخوالی یاخادتوب بیا د ټولو اومیندواریو کابو څلور فیصده جوړوي .د لومړۍ نوعې دیابت د پیدا کیدلو سبب د انسولین په نوم د یوهورمون نه ترشح او یا هم کمه ترشح ده.
په معمولي ډول په دوهم ډول ډیابت کې د انسولین ترشح طبیعي ده یاحتی زیاته شوې هم وي خو د بدن سولولونو د انسولین په وړاندې خپل حساسیت له لاسه ورکړی وي چې دغه وضعیت له انسولین سره مقاومت بلل کیږي .
نښې:
د لومړۍ نوعې د ډیابت نښې معمولاً سختې او ناځاپي دي، دغه نښې عبارت دي له: ډیرتږي کیدل او د ډیرو اوبو څښل ، ډیر وږي کیدل ، ډیرادرار، ډیره ستړیا ، د بدن د وزن کمیدل او دلید کمزوري کیدل.
دوهمه نوعه بیا ډیره نښې نلري او نښانې یې غیراختصاصي دي چې ځینې یې دادي : د ستړیا احساس د پښو او لاسونو د ګوتو سوزش، بې حوصلګي ، وږي کیدل ، تږي کیدل د وزن کمیدا اود شپې لخوا ادرار ، په نظر کې د ستونزو راپیدا کیدل ، مکررعفونتونه او د ټپونو په جوړیدا کې ځنډ.