تاند – ډېر خلک د د زړه حمله (Heart Attack) او د زړه ناڅاپي درېدل (Cardiac Arrest) یو شی ګڼي، حال دا چې دا دوه بېلابېل طبي حالتونه دي. که څه هم دواړه بیړني حالتونه دي، خو لاملونه، نښې او درملنه یې توپیر لري.
د زړه حمله څه ده؟
د زړه حمله هغه وخت رامنځته کېږي چې د زړه یوې برخې ته د وینې جریان د رګ د بندېدو له امله کم یا بند شي. په دې حالت کې د زړه عضله اکسیجن نه ترلاسه کوي او که ژر درملنه ونه شي، د زړه د عضلې یوه برخه زیانمنېږي. دا د زړه د وینې د جریان یا “پلمنګ” ستونزه ده.
عمومي نښې یې:
- د سینې درد یا سخت فشار
- درد چې لاس، اوږې، غاړې، ژامې یا شا ته خپرېږي
- د ساه لنډېدل
- سړه خوله
- زړه بدوالی یا کانګې
- سر ګرځېدل یا شدیده کمزوري
په ډېرو مواردو کې ناروغ لا هم هوښیار وي او خبرې کولی شي.
د زړه ناڅاپي درېدل (Cardiac Arrest) څه دي؟
دا هغه حالت دی چې د زړه برېښنايي سیستم ګډوډ شي او زړه ناڅاپه له ټکان وهلو ودریږي یا دومره ګډوډ ووهل شي چې وینه بدن ته ونه رسوي. دا د زړه د برېښنايي سیستم ستونزه ده، نه د وینې د بندېدو.
عمومي نښې یې:
- ناڅاپه بېهوښه کېدل
- د نبض نشتوالی
- د تنفس بندېدل یا یوازې سسته ساه اخیستل
- په څو ثانیو کې بېحرکته پاتې کېدل
که سمدستي مرسته ونه شي، ناروغ په څو دقیقو کې مړ کېدای شي.
آیا د زړه حمله د زړه درېدو سبب کېدای شي؟
هو. په ځینو کسانو کې د زړه حمله د زړه د برېښنايي سیستم ګډوډي رامنځته کوي او په پایله کې د زړه ناڅاپي درېدو سبب کېږي، خو د زړه هره حمله د زړه درېدو ته نه رسېږي.
د دواړو ترمنځ اصلي توپیر
| د زړه حمله | د زړه ناڅاپي درېدل |
|---|---|
| د وینې د جریان ستونزه | د زړه د برېښنايي سیستم ستونزه |
| ناروغ معمولاً هوښیار وي | ناروغ سمدستي بېهوښه کېږي |
| نبض موجود وي | نبض نه وي |
| درد او ساه لنډېدل عام دي | ناڅاپي سقوط او د تنفس بندېدل |
| ژر روغتون ته لېږدول اړین دي | سمدستي CPR او که ممکن وي AED ته اړتیا لري |
په بیړني حالت کې څه باید وشي؟
- که د زړه حمله شکمنه وي: سمدستي له بیړنیو خدماتو سره اړیکه ونیسئ او ناروغ ژر روغتون ته ورسوئ.
- که د زړه درېدل وي: بېړنۍ مرستې وغواړئ، ژر تر ژره CPR (د سینې فشارونه) پیل کړئ او که اتومات برېښنايي شاک ورکوونکی (AED) موجود وي، (عکس ته وګورئ) سمدستي یې وکاروئ. دا کار د ژوندي پاتې کېدو چانس دوه یا درې برابره زیاتولی شي.