تاند – دا د منځني ختیځ د څېړنیز انستیتیوت (MEMRI) راپور دی چې تر ډېره د پاکستان د امنیتي پالیسۍ، د نیابتي ډلو (Proxy Groups) د کارولو ستراتیژۍ، او د داعش خراسان (ISKP) د رول په اړه تحلیل وړاندې کوي.
د مقالې مهم ټکي په لاندې ډول دي:
۱. د پاکستان د نیابتي جګړې ستراتیژي
راپور استدلال کوي چې پاکستان له څو لسیزو راهیسې د خپلې بهرنۍ او امنیتي پالیسۍ د یوې برخې په توګه له بېلابېلو وسلهوالو ډلو څخه د ستراتیژیکو موخو لپاره کار اخیستی دی. د لیکوال په وینا، دا تګلاره لومړی د افغانستان او وروسته د کشمیر په قضیه کې کارول شوې ده.
۲. د داعش خراسان (ISKP) په اړه بحث
راپور پوښتنه مطرح کوي چې ایا د داعش خراسان څانګه ISKP یوازې یو خپلواک جهادي سازمان دی، که ځینې سیمهییز قدرتونه یې د خپلو موخو لپاره کاروي. لیکوال د دې احتمال یادونه کوي، خو دا د یو ثابت شوي حقیقت په توګه نه وړاندې کوي، بلکې د بحث وړ موضوع یې بولي. د دې ادعا لپاره بېلابېل غیرمستقیم شواهد او د امنیتي چارو د کارپوهانو نظریات وړاندې کېږي.
۳. د افغانستان وضعیت
د راپور له مخې، افغانستان د څو وسلهوالو ډلو د فعالیت لپاره مهمه سیمه ګرځېدلې ده. لیکوال ادعا کوي چې په افغانستان کې سیاسي بېثباتي د داعش خراسان لپاره د فعالیت زمینه برابره کړې او دا ډله د طالبانو، پاکستان، منځنۍ آسیا او حتی لوېدیځو هېوادونو لپاره یو امنیتي ګواښ ګڼل کېږي.
۴. د پاکستان او طالبانو اړیکې
راپور وایي چې د پاکستان او افغان طالبانو اړیکې د پخوا پرتله ستونزمنې شوې دي. د پاکستاني طالبانو (TTP) فعالیتونه، سرحدي شخړې، او د دواړو لورو ترمنځ بېباوري د اړیکو د خرابېدو سبب شوې ده.
۵. نړیوال امنیت
د راپور له نظره، که داعش خراسان پیاوړی شي، یوازې افغانستان او پاکستان نه، بلکې مرکزي آسیا، منځنی ختیځ، اروپا او امریکا ته هم امنیتي ګواښ رامنځته کولی شي، ځکه دا ډله نړیوال جهادي اهداف لري.
۶. د امریکا او لوېدیځ لپاره سپارښتنې
راپور سپارښتنه کوي چې لوېدیځ هېوادونه باید:
- د پاکستان نیابتي پالیسۍ بیا وارزوي؛
- د داعش خراسان د تمویل او استخدام شبکې په جدي ډول وڅاري؛
- له سیمهییزو هېوادونو سره استخباراتي همکاري زیاته کړي؛
- او د دې مخه ونیسي چې افغانستان د نړیوالې ترهګرۍ په خوندي پناهځای بدل شي.
تر دې وړاندې د افغانستان واکمنو طالبانو په ځلونو ویلي چې د داعش خراسان څانګې مشران، د روزنې او تمویل مرکزونه په پاکستان په تېره بیا بلوچستان کې دي. طالبانو همداراز څو ځلې د پاکستان په خاوره کې د داعش پر مرکزونو د بې پېلوټه الوتکو د بریدونو او د دې ډلې د مهمو غړیو د وژلو ادعاوې کړي دي خو پاکستان دا ادعاوې رد کړي دي.