ما لا پخوا دا ویلی و…
“پاکستان له امریکا سره په خبرو اترو کې د واقعي منځګړي په توګه نه ګڼل کېږي”، دا خبره پرون د ایران د پارلمان غړي ابراهیم رضایي کړې ده — او دا دریځ د اسلامآباد پر وړاندې د باور د پراخې ستونزې انعکاس دی. د انتقاد اصل ساده دی: پاکستان هغه سیاسي بېطرفي نه لري چې په لویو نړیوالو شخړو کې د حکم یا منځګړي رول لپاره اړینه ده.
ولې پاکستان د باور وړ منځګړی نه ګڼل کېږي:
* د باور سیسټماتیک کمښت
د سیمې د مهمو لوبغاړو لپاره پاکستان د بېطرفه ډګر په توګه نه، بلکې د خپلو ګټو لرونکی اړخ ګڼل کېږي.
* تابع بهرنۍ پالیسي
د امریکا او چین ترمنځ توازن ساتل داسې انګېرنه رامنځته کوي چې ګواکې د پرېکړو خپلواکي محدوده ده.
* سیمهییزې شخړې
له هند او افغانستان سره کړکېچونه او اختلافات د منځګړي په توګه د پاکستان انځور کمزوری کوي.
* د پوځمحور دولت انځور
د پوځ اوږدمهاله نفوذ په سیاست کې او د کورنیو پوځي عملیاتو سابقه د پښتنو او بلوڅو پر وړاندې، د بېطرفۍ په اړه شکونه زیاتوي.
په نړیواله ډیپلوماسۍ کې منځګړی یوازې “مناسب هېواد” نه وي، بلکې هغه لوری وي چې دواړه اړخونه پرې باور ولري. د پاکستان په قضیه کې داسې عمومي باور نه شته.
د اسلاماباد د رول واقعیت:
پاکستان کولای شي یوازې په محدودو چوکاټونو کې برخه واخلي — لکه د پیغامونو لېږد، د پردی شاته اړیکې یا سیمهییزې مشورې. خو د امریکا–اسرائیل – ایران په کچه شخړو کې د محوری منځګړي ادعا نشي کولای.
پایله:
پاکستان یو حکم نه، بلکې د سیمې د لوبې (لوبو) برخهوال دی چې خپلې ګټې لري. له همدې امله، د هغه د منځګړیتوب رول تل محدود او د ځانګړو حالاتو پورې تړلی دي، نه دا چې د منل شوې بېطرفۍ پر بنسټ وي.