د زړه په برخه کې معلومات|ډاکټر ش میره‌کی 

که د بدن له ټولو غړو څخه یو تر ټولو بنسټیز او نه‌بدلېدونکی غړی وټاکو، نو په علمي او فزیولوژیکي معنا کې هغه بې‌شکه زړه (Heart) دی.

لاندې یې درته په لنډه، خو کره او علمي بڼه تشریح کوم.

زړه (Heart) څه شی دی؟

زړه یو عضلي پمپ دی چې د انسان په سینه کې، د سږو تر منځ، لږ څه د کيڼ لوري خواته پروت دی.

اصلي دنده یې دا ده چې:

وینه د بدن ټولو برخو ته ورسوي او بېرته یې له بدن څخه راټوله کړي.

په علمي ژبه کې ورته وایي:

Central pump of the circulatory system

یعنې:

د وینې د ګرځېدو د نظام مرکزي پمپ.

د زړه جوړښت (Anatomy of the heart)

زړه له څلورو خونو جوړ دی:

1. ښۍ پورته خونه – Right atrium

2. ښۍ لاندې خونه – Right ventricle

3. کيڼه پورته خونه – Left atrium

4. کيڼه لاندې خونه – Left ventricle

په پښتو کې ورته په ټولیز ډول ویلی شو: دوه پورته خونې او دوه لاندې خونې.

تر ټولو قوي برخه یې:

کيڼه لاندې خونه (Left ventricle) ده، ځکه همدا وینه د ټول بدن لور ته پمپ کوي.

د زړه اساسي فزیولوژي (Physiology)

د زړه د کار اصل ډېر ساده، خو ډېر دقیق دی:

① له بدن څخه بې‌اکسیجنه وینه راځي ښي زړه ته ننوځي.

② له ښي زړه څخه سږو ته ځي (د اکسیجن لپاره)

③ له سږو څخه اکسیجن لرونکې وینه کيڼ زړه ته راځي.

④ له کيڼ زړه څخه ټول بدن ته لېږل کېږي او همدې لړۍ ته ویل کیږي.

Systemic and pulmonary circulation

د زړه برېښنايي نظام (Electrical conduction system)

زړه یوازې عضله نه ده؛

بلکې خپل خپلواک برېښنايي نظام لري.

اصلي طبیعي پېس مېکر یې دی:

Sinoatrial node (SA node)

همدا ځای د زړه ضربان پیلوي. یعنې وروسته برېښنایي اشاره ده.

زړه څه شی دی او ولې مهم دی؟

زړه د بدن تر ټولو مهم غړی دی ځکه چې ټول ژوند پرې تکیه لري.

دا یو عضلي پمپ دی چې وینه په بدن کې ګرځوي. که زړه کار و نه کړي، بدن له وینې او اکسیجن بې برخې کېږي او ژوند نه شي پاتې کېدای.

کیڼ لاندې خونه تر ټولو قوي ده ځکه چې وینه د ټول بدن لور ته پمپ کوي.

د زړه کار څنګه کېږي؟

۱. وینه چې له بدن څخه راټولېږي (بې اکسیجنه)

ښي زړه ته ځي.

۲. بیا دا وینه سږو ته ځي چې اکسیجن واخلي.

۳. له سږو څخه اکسیجن لرونکې وینه کيڼ زړه ته راځي.

۴. له کيڼ زړه څخه بیا وینه ټول بدن ته ځي، ترڅو هره برخه خپله انرژي او قوت ترلاسه کړي. همدا د زړه د کار مهمه لړۍ ده.

زړه ولې د بدن ځواک دی؟

• زړه نه یوازې وینه لېږيدوي ، بلکې د ژوند ځواک او انرژي سرچینه هم ده.

• که زړه ښه کار وکړي، ټول بدن تازه او ژوندی پاتې کېږي.

• د زړه د خوندي ساتلو لپاره روغ ژوند، مناسب خواړه، ورزش او ډار کمیدل دي.