تاند (پنجشنبه، د لړم/ عقرب ۱۵ مه) د مکسیکو ولسمشرې کلودیا شینباوم، اعلان کړی چې پر هغه سړي یې رسمي قضایي دعوه ثبت کړې، چې له خلکو سره د لیدو پر مهال یې پرې فزیکي تعرض کړی او هڅه یې کړې وه هغه ښکل کړي.
دا شکایت یوه ورځ وروسته له هغه ثبت شو، چې د دې پېښې ویډیو په ټولنیزو رسنیو کې خپره او له پراخ غبرګون سره مخامخ شوه.
شینباوم، چې د مکسیکو لومړۍ ښځینه ولسمشره ده، رسنیو ته وویل:
«کله چې له ولسمشرې سره دا ډول کار کېږي، نو د دې هېواد له نورو ځوانو ښځو سره به څه وشي؟ هېڅ سړی حق نه لري د ښځو په شخصي حریم کې لاسوهنه وکړي.»
هغې ټینګار وکړ چې جنسي ځورونه باید جزایي جرم وګڼل شي او د قانون له مخې د سزا وړ وي. شینباوم زیاته کړه چې د ښځو د چارو له وزارت څخه یې غوښتي، دا موضوع دې په ټولو ایالتونو کې وڅېړل شي.
د فرانس پرېس خبري آژانس د راپور له مخې، د دې پېښې ویډیو چې په چټکۍ سره په انټرنېټ کې خپره شوه، د ډېرو مکسیکویانو لپاره د ښځو د ناامنۍ نښه وه، په داسې هېواد کې چې د نرواکۍ او جنسي تاوتریخوالي فرهنګ پکې ژورې رېښې لري.
دغه پېښه همدارنګه د شینباوم د امنیتي ټیم په اړه پوښتنې راپورته کړې، ځکه هغې د پخواني ولسمشر آندرس مانوېل لوپز اوبرادور په څېر د لږ ساتنې پالیسي غوره کړې ده او غواړي له خلکو سره نېغ په نېغه اړیکه وساتي.
سره له دې، شینباوم د چهارشنبې په ورځ وویل چې له خلکو سره د نژدې پاتې کېدو دا طرز به نه بدلوي، او زیاته یې کړه:
«موږ باید له خلکو سره نژدې واوسو.»
پیښه د سېشنبې په ورځ د مکسیکو ښار په تاریخي مرکز کې هغه وخت رامنځته شوه، چې شینباوم له ملي ماڼۍ څخه د پوهنې وزارت ته په لاره وه او له خلکو سره یې روغبړ کاوه.
په ویډیو کې ښکاري چې د منځني عمر یو سړی تر شینباوم لاس راچاپېره کوي، د هغې سینه لمسوي او هڅه کوي هغه وویني. شینباوم د هغه لاسونه شاته کوي او سمدستي د هغې یوه کارکوونکې د دواړو ترمنځ درېږي. په هماغه شېبه کې د ولسمشرې امنیتي ټیم نژدې نه لیدل کېږي.
شینباوم همداراز د مکسیکويي ورځپاڼې رفرما له لوري د دې تصویر خپرېدا وغندله او هغه یې د «بیا قرباني کولو» په توګه یاده کړه، او زیاته یې کړه:
«د دې تصویر خپرول هم جرم دی. زه د ورځپاڼې له خوا د بخښنې تمه لرم.»
د فدرالي حکومت د ښځو وزارت، چې د شینباوم په وړاندیز جوړ شوی، د سېشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې له ښځو وغوښتل چې د تاوتریخوالي پېښې رسمي چارواکو ته راپور کړي، خو له رسنیو یې غوښتنه وکړه چې هغه محتوا نه خپروي چې د ښځو حیثیت ته زیان رسوي.
خو فمېنسټ فعالانو مخکې له دې پر شینباوم انتقاد کړی و چې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي لپاره یې کافي اقدامات نه دي کړي. هغوی وايي، د ښځو د وژنو (فېمینیسایډ) ډېری قضیې لا هم د کمزورو څېړنو او قضایي تعقیب له نشتوالي سره مخامخ دي.
د مکسیکو د دولتي معلوماتو له مخې، په ۲۰۲۴ کال کې د ښځو د وژنې لږ تر لږه ۸۲۱ پېښې ثبت شوې دي، او یوازې د سنبلي تر میاشتې پورې ۵۰۱ نوې پېښې ثبت شوې دي — هغه شمېر چې د ښځو د حقونو فعالان یې «تر واقعي شمېرې ډېر کم» بولي.
په اوس وخت کې، جنسي ځورونه د مکسیکو په نژدې نیمایي ایالتونو او همدارنګه په پلازمېنه مکسیکو ښار کې قانوني جرم بلل کېږي.