Homeروغتیااستوملیشیا يا دهډوکو کمزوري کېدل/ ډاکتر رحیم هلال

استوملیشیا يا دهډوکو کمزوري کېدل/ ډاکتر رحیم هلال

په عامه ژبه دې ناروغۍ ته د هډوکو  نرمېدل  او کمزروي کېدل وایې؛  په طب کې يې د استوملیشیا یا اوسټیوملیشیا Osteomalacia په نوم يادوي.
اوسټیوملیشیا د هډوکو له يوې میتابولیکې ناروغۍ څخه عبارت ده چې د کلشیم د تراکم  د کمښت،  فاسفورس د کموالي  او د هډوکو د طبعي ځواک د لږوالي له امله د هډوکو د ماتېدو او کمزوري کېدلو لامل ګرځي .

دا ناروغي په ټولیز ډول  په ښځو او هغو کسانو کې زیاته منځ ته راځې چې  په ښه توګه يې غذايې رژيم ته زیاته پاملرنه نه کيږي ( تر خراب غذايې حالت لاندي قرار ولري)  او يا هم  د داسې سیمو وګړې ورسره لاس او ګریوان کېږي چې ورځني چارې  يې   ډیر کم د لمر له وړانګو سره د مخ کېدو په صورت کې پر مخ وړلې کېږي.

طبي کتابونه لیکې چې دا ناروغۍ هغه مهال منځ ته راځي کله چې د کلیشیم او فاسفورس د کمښت   له امله د هډوکو نیمګړي منرالیزیشن   صورت ونیسې چې غټ لامل يې د ویټامین ډي نشته والی دی.

د ویټامین ډي د نشتوالي په پایله کې دوجود په هډوکین نسج کې د کلیشیوم  او فاسفورس  ځای پر ځای کېدل له خنډ او ناکامۍ سره مخ کېږي.

2دا ناروغۍ بیلا بیل لاملونه لري چې دلته ترې په سلسلواره توګه یادونه کوو:

ـ ويټامین ډي ته نه لاس رسی او يا يې هم سوی جذب

  ـ  د  زیات وخت لپاره  په خوړو کې د کلشیم او پروټين کموالی

ـ په ښځو کې د شنډتوب څخه وروسته د استروجن هارمون کموالی

ـ  د فزیکي تمریناتو او ورزش نه کول

ـ د سګریټو او الکولو استعمال

ـ په دوامداره ډول سره  د کارټيکو سټيرايئډ درملو زیات استعمال

ـ د پښتورګو، ځيګر ناروغۍ او همدارنګه د ځينې سرطاني نارغیو شتون

 ـ د هډوکو د قشر تشوشات

ـ  باید یادونه وشې چې د اسټيوملیشیا په منځ ته راتلو کې ارثیت هم رول لري  البته په ارثي ډول يې په منځ ته راتلو کې د عملیات په واسطه د ښځو د تخمدان ویستل،  د سرطانونو د درملنې لپاره راډیو تیراپي ، او ځينې نور  کېدای شې.

د يوې نوي څيړنې په مټ  روښانه شوې چې د ا مهال په افغانستان کې څه له پاسه شپږ نوي (۹۶) پيښې د اوسټيوملیشیا يواځي په ښځو کې ثبت شوې دي چې عمرونه يې د پنځه ویشت او څلور دیرشو کالونو تر منځ دي.

په دې ناروغۍ کې په لومړيو کې په هډوکې د فشار د راتلو په صورت کې د درد احساس او د ملا درد چې مخې ته په کږېدو سره اراميږي را څرګنديږي  خو شونې ده چې دا دردونو د بدن په ځينو نورو برخو کې هم احساس شي  همدارنګه  د ملا د تير د بڼې بدلېدل،  په اسانۍ سره د هډوکو ماتېدل يې نورې نښې دي.

دا ناروغۍ  تر ډېره حده د درمنلي وړ ناروغي ده خو که  په درملنه کې يې سستي او تنبلي وشې کېدای شې  چې پرې اخته کس له نه جبرانیدوکو کړاووونو سره مخ شي.

که چیرته مو  د دې ناروغي اړوند يادې نښې او يا هم نورې نښې په خپل ځان او يانورو کې وليدې نو اړوند ډاکټر ته تلل ترې د خلاصون يواځينې لاره ده .

  منظم فزیکي فعالیت، وزن کمول، لمر ته ګرځيدل او غذايې رژيم ته پاملرنه، شېدې مستې او پنير ډېر خوړل  کولای شي موږ او تاسو له دې ناروغي څخه خوندي وساتي.

د ډاکتر هلال نورې لیکنې

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

ادب

پودکاست؛ له رادیويي څپو څخه، تر دیجیتلي غږونو پورې

عبدالعزیز نایبي ستاکلهم، سویدن په ۱۸۷۷م کال کې امریکایي «توماس ادیسون» په لومړي ځل د خپل جوړ کړي «فونوگراف» په وسیلې غږ ثبت کړ. ساکاتلندي فزیک‌پوه...