تاند (جمعه، د غويي/ ثور ۲۵ مه) په دې وروستیو ورځو کې د ایرانۍ فلمي ستورې ګلشېفته فراهاني او د فرانسې د ولسمشر ایمانویل مکرون د اړیکو اوازې په فرانسوي رسنیو کې ډېرې جنجالي شوې دي.
دا اړیکه «افلاطوني» بلل شوې او یو ځل بیا یې د ژورو عاطفي دوستیو او رومانتيکو اړیکو ترمنځ د پولو په اړه بحثونه پارولي دي.
دا نا تایید شوي راپورونه سبب شوي چې شنونکي د سیاست او هنر په نړۍ کې د «افلاطوني مینې» مفهوم له سره وڅېړي او دا پوښتنه مطرح کړي چې ایا د رسنیو تر سخت څار لاندې، د داسې اړیکو بېلول ممکن دي که نه.
افلاطوني اړیکه څه ده؟
افلاطوني اړیکه هغه نژدې او صمیمي اړیکه ده چې د عاطفي ملاتړ پر بنسټ ولاړه وي، خو رومانتيک یا جنسي اړخ ونه لري.
دا ډول اړیکې د لرغوني یونان د فیلسوف پلاتو له نظریاتو سرچینه اخلي. په نننۍ نړۍ کې دا اصطلاح هغو ژورو دوستیو ته کارول کېږي چې پرته له جنسي فشارونو، د انسانانو ترمنځ د تړاو او خواخوږۍ احساس پیاوړی کوي.
د افلاطوني او عاشقانه اړیکې توپیر
د افلاطوني او عاشقانه اړیکې ترمنځ تر ټولو مهم توپیر فزیکي او جنسي نژدېوالی دی.
که څه هم دواړه ډول اړیکې کېدای شي ژوره عاطفي مینه او صمیمیت ولري، خو افلاطوني اړیکې له جنسي یا رومانتيک تماس پرته وي.
حتی که د دوو کسانو ترمنځ فزیکي جذب موجود هم وي، تر هغه چې عملي بڼه غوره نه کړي، اړیکه لا هم افلاطوني ګڼل کېږي.
د افلاطوني اړیکو مهمې ځانګړنې
- رښتینولي: دواړه کسان کولی شي خپل احساسات او فکرونه پرته له وېرې شریک کړي.
- منل: په دې اړیکو کې خلک ځان په طبیعي ډول څرګندوي او د خوندیتوب احساس کوي.
- متقابل درک: د یو بل شخصي حریم ته درناوی او د فشار نه اچول مهم اصل دی.
د افلاطوني اړیکو مشهور ډولونه
په معاصرو اصطلاحاتو کې، د دوو نارینهوو نژدې غیرجنسي ملګرتیا ته «برومنس» ویل کېږي، او د دوو ښځو عاطفي غیررومانتيکې اړیکې ته «وومنس» ویل کېږي.
همداراز «کاري مېړه یا مېرمن» هغه صمیمي خو غیرجنسي اړیکه ده چې د کار د همکارانو ترمنځ رامنځته کېږي او د ملاتړ له پلوه د واده اړیکې ته ورته والی لري.
ولې افلاطوني دوستان مهم دي؟
څېړنې ښيي چې ټولنیز ملاتړ د رواني روغتیا لپاره ډېر مهم دی.
د دوستانو مینه او ملاتړ کولی شي د ناروغیو خطر کم کړي، د بدن دفاعي سیستم پیاوړی کړي او د خپګان او اضطراب احتمال راکم کړي.
همداراز دوامدارې دوستۍ له سختو او فشار لرونکو حالاتو وروسته د انسان د بېرته رغېدو لپاره مهم رول لري.
ستونزې او ضروري پولې
افلاطوني اړیکه باید له یو اړخیزې مینې سره ګډه نه شي. په واقعي افلاطوني اړیکه کې دواړه کسان پوهېږي او منلې یې وي چې اړیکه غیررومانتيکه ده.
د دې اړیکې د سالم ساتلو لپاره ځینې پولې مهمې ګڼل کېږي، لکه:
- د دوستۍ له عرفه زیات فزیکي تماس نه کول
- له خپل عاطفي شریک څخه د اړیکې نه پټول
- یو بل ته شخصي فضا ورکول
په پای کې، که څه هم ډېری عاشقانه اړیکې له دوستۍ پیلېږي، خو د افلاطوني اړیکې رومانتيک یا جنسي کېدل د رښتینې او ښکاره خبرې غوښتنه کوي، څو د دوستۍ بنسټ ته زیان ونه رسېږي.