تاند (یکشنبه، د وري/ حمل ۱۶ مه) په تېرو دوو اونیو کې د شدیدو بارانونو او توپانونو، سېلونو او د مځکو د ښوېیدو له کبله په افغانستان او پښتونخوا کې لږ تر لږه ۱۲۱ کسان مړه شوي او پراخ مالي تاوانونه پېښ شوي دي.
د دواړو هېوادونو د بېړنیو پېښو ادارو د شنبې په ورځ ویلي چې دا مرګژوبله د سېلونو او ځمکې ښویېدنو له امله رامنځته شوې ده.
د افغانستان له پېښو سره د مبارزې ادارې ویلي چې د مارچ له ۲۶مې راهیسې په ټول هېواد کې ۷۷ کسان وژل شوي او ۱۳۷ نور ټپیان دي. د دې ادارې ویاند، محمد یوسف حماد، د شنبې په ورځ (د وري/ حمل ۱۵ مه) وویل چې له دې ډلې ۲۶ کسان یوازې په تېرو ۴۸ ساعتونو کې د باران، سېل، ځمکې ښویېدنې او برېښنا له امله مړه شوي دي.
په پاکستان کې هم چارواکو د سختو بارانونو له امله د ۴۴ کسانو د مړینې پخلی کړی دی. د پښتونخوا د ایالتي چارواکو په وینا، له دې ډلې ۳۲ کسان په دې ایالت کې د مارچ له ۲۵مې راهیسې او ۱۲ کسان په بلوچستان کې د مارچ له ۲۰مې راهیسې وژل شوي دي.
د افغانستان په وروستیو پېښو کې یو ماشوم په غزني ولایت کې د ناڅاپي سېل له امله ډوب شوی دی. د سیمې پولیسو ویلي چې ماشوم له نورو ماشومانو سره لوبې کولې چې پېښه رامنځته شوه.
همداراز، د همدې ولایت په بېلابېلو ولسوالیو کې دوه نور ماشومان هم ډوب شوي دي. په کندهار ولایت کې درې کسان هغه مهال مړه شول چې د باران له امله د کور چت پرې ونړېد.
له پېښو سره د مبارزې د ادارې ویاند حماد ویلي چې د پسرلي بارانونه کولای شي د ځمکې لاندې اوبو سرچینې پیاوړې کړي او کرنې ته ګټه ورسوي، خو ورسره یې خبرداری ورکړی چې دا بارانونه د خلکو لپاره لوی انساني او مالي زیانونه هم رامنځته کوي.
د هرات ولایت یوه بزګر، عبدالرحیم تیموري، ویلي چې داسې سېلونه یې مخکې نه دي لیدلي:
«موږ داسي سېل نه په یادېږي. موږ ته یې ډېر زیان رسولی دی.»
یوه بل بزګر، مجال نیازی، ویلي چې کورنۍ یې له خطر سره سره مجبوره ده چې د خپل کور په یوه خونه کې پاتې شي.
سېلونو کرنیزې ځمکې او کورونه ویجاړ کړي دي، او ځینې خلک د کډه کېدو په اړه فکر کوي.
د خرابې هوا له امله ګڼ سړکونه تړل شوي، چې پکې د کابل او جلالآباد ترمنځ مهمه لار هم شامله ده.
د افغانستان د پېښو ادارې خلکو ته بیا خبرداری ورکړی چې له سیندونو لرې پاتې شي او د هوا وړاندوینې تعقیب کړي.
دا پېښې وروسته له هغه رامنځته شوې چې په تېره جنوري کې هم په افغانستان کې د واورو او بارانونو له امله تر ۶۰ زیات کسان مړه شوي وو.
افغانستان چې له لسیزو جګړو وروسته د نړۍ له بېوزلو هېوادونو څخه دی، د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې ډېر زیانګالی دی. ساینسپوهان وایي چې اقلیمي بدلون د سختو او ناڅاپي موسمي پېښو سبب کېږي.
د هرات یوه بل بزګر، عبدالستار، ویلي:
«پخوا وچکالي وه، اوس دا بارانونه دي؛ دواړه خطرناک دي.»
په پای کې، دا پېښې ښيي چې افغانستان او سیمه د طبیعي افتونو له جدي ګواښ سره مخامخ دي او د خلکو ژوند ورځ تر بلې ستونزمن کېږي.
وروستیو بارانونو په افغانستان کې تر مځکې لاندې اوبو د سطحې د لوړېدو لپاره یو څه هیلې غوړولي دي.