تاند (پنجشنبه، د وري/ حمل ۱۳ مه) فرانسې د چهارشنبې په ورځ (وري ۱۲مه) د ډونالډ ټرمپ هغو ګواښونو ته غبرګون وښود چې ګواکې امریکا به له ناټو ووځي، او ټینګار یې وکړ چې دا پوځي تړون د یورو-اتلانتيک د امنیت لپاره دی، نه په هرمز تنګي کې د تهاجمي عملیاتو لپاره.
ټرمپ رویترز خبري اژانس ته ویلي و چې په خپلې وینا کې به «حتماً» له ناټو د امریکا د وتلو موضوع راپورته کړي. ده دا څرګندونې وروسته له دې وکړې چې متحدانو د ایران پر وړاندې د امریکا د پوځي اقدام ملاتړ ونه کړ.
د امانوئل مکرون په وینا، په هرمز تنګي کې هر ډول اقدام باید د ملګرو ملتونو په چوکاټ ترسره شي.
هرمز تنګی، چې د نړۍ د تېلو او ګازو مهمه لاره بلل کېږي، دا مهال د ایران له لوري تړل شوی دی. مکرون ویلي چې نړیوال اقدام یوازې هغه وخت ممکن دی چې تاوتریخوالی کم شي، د بیمې له کمپنیو او سمندري شرکتونو سره سلا وشي او ایران هم موافقه وکړي.
آلیس روفو، چې د فرانسې د پوځ په چارو کې سلاکاره وزیره ده، په پاریس کې د «جګړه او سوله» کنفرانس ته وویل:
«ناټو یو پوځي ائتلاف دی چې د یورو-اتلانتيک په امنیت پورې تړاو لري، او دا په هرمز تنګي کې د عملیاتو لپاره نه دی جوړ شوی، ځکه دا به د نړیوالو قوانینو خلاف وي.»
هغې زیاته کړه چې پوهېږي امریکایان ښايي له دې امله ناخوښ وي چې فرانسه د هرمز د سمدستي پرانیستلو لپاره له پوځي ائتلاف سره یوځای نه شوه.
خو هغې ټینګار وکړ چې پاریس غواړي داسې حللاره غوره کړي چې «تهاجمي بڼه ونه لري» او د کښتیو تګ راتګ بېرته عادي کړي.
هغې وویل: «زه دا ناخوښي درک کوم، خو زه د امریکا له لوري خبرې نه کوم، بلکې د هغه هېواد استازیتوب کوم چې د ناټو او اروپایي اتحادیهې له بنسټ اېښودونکو څخه دی.»
دا په داسي حال کې ده چې ناټو افغانستان ته، چې نه په اروپا او نه د اتلانتیک په حوزه کې دی، ځواکونه لېږلي وو.
درې سرچینو رویترز ته ویلي چې د ټرمپ غوسه وروسته له هغې زیاته شوه چې فرانسې د وري په ۱۱ مه اسرائیل ته اجازه ورنه کړه چې د ایران جګړې اړوند د امریکايي وسلو د لېږد لپاره د دې هېواد هوايي حریم وکاروي.