تاند (پنجشنبه، د وري/ حمل ۶ مه) د پارکنسن (Parkinson) یا رېږد ناروغي یوه اوږدمهاله دماغي ناروغي ده چې د حرکت، فکر او مزاج په فعالیتونو اغېز کوي. دا ناروغي هغه وخت رامنځته کېږي کله چې د دماغ ځینې حجرې، په ځانګړي ډول هغه چې ډوپامین تولیدوي، زیانمنې شي یا له منځه ولاړې شي.
ډوپامین ډېر مهم دی، ځکه چې دا حرکت او همغږۍ کنټرولوي. کله چې دا حجرې له منځه ولاړې شي، نو نښې لکه لړزه، کلکوالی، ورو حرکت او د توازن ستونزې رامنځته کېږي.
اوس هم د دې ناروغۍ بشپړ درمل نشته، خو درملنه یې نښې کنټرولولی شي. ساینسپوهان هڅه کوي چې د دې ناروغۍ اصلي لاملونه وپېژني. یوې نوې څېړنې، چې د سټینفورډ میډیسن له خوا ترسره شوې، نوې هیلې راپیدا کړې دي.
په دې څېړنه کې د LRRK2 په نوم انزایم باندې تمرکز شوی. په ځینو خلکو کې د دې جین بدلون دا انزایم ډېر فعالوي، چې د دماغ نورمال فعالیت ګډوډوي.
څېړنه ښيي چې کله LRRK2 ډېر فعال شي، د دماغ د حجرو ترمنځ اړیکه زیانمنوي، په ځانګړي ډول د سټریاټم په برخه کې چې د حرکت او پرېکړې لپاره مهمه ده.
همداراز، دا انزایم د حجرو کوچني جوړښتونه (سیلیا) له منځه وړي، چې د سیګنالونو د ترلاسه کولو لپاره اړین دي. د دې له امله، مهم سیګنالونه لکه “سونیک هېجهاګ” نه رسېږي، او حجرې د زیان په وړاندې ډېرې حساسې کېږي.
څېړونکو د MLi-2 په نوم ماده وکاروله چې د دې انزایم فعالیت بند کړي. له اوږدې درملنې وروسته، حجرې بېرته فعالې شوې، اړیکې ښې شوې او د دماغ زیان کم شو.
څېړونکي وایي چې که دا درملنه وختي پیل شي، ښايي نه یوازې ناروغي ورو کړي، بلکې د دماغ ځینې فعالیتونه بېرته راژوندي کړي.
ځکه چې پارکنسن ناروغي له ښکاره نښو وړاندې پیل کېږي (لکه د بوی د حس له منځه تګ، قبض او د خوب ستونزې)، نو وختي تشخیص او درملنه ډېر اهمیت لري.
اوس مهال، پر انسانانو د دې ډول درملو ازموینې روانې دي، او که بریالۍ شي، دا به د دې ناروغۍ د درملنې لپاره یو مهم پرمختګ وي.
سرچینه: https://knowridge.com/