د اختر په ورځو کې د خوړو کنټرول د هغو کسانو لپاره ډېر مهم دی چې د شکر، لوړ فشار، د پښتورګو او د زړه ناروغي لري. که لږ پام ونه شي، هم ناروغي یې زیاتېږي او هم وزن یې زیاتېږي.
۱. د غوښې خوړل (په ځانګړي ډول د پسه غوښه)
- د پسه غوښه ډېره غوړ لري، نو:
- یوازې لږه اندازه وخورئ
- وازګه یا سپینه برخه یې حتمي لرې کړئ
- له سرې شوې غوښې څخه ځان وساتئ لکه (کباب او یا په غوړو کې سره شوې غوښه)
ښه بدیل:
- په اوبو کې پخه شوې غوښه
- یا د مرغانو بېغوړه غوښه
۲. د خوږو او شکر لرونکو خوړو کنټرول
د شکرې ناروغانو لپاره ډېر مهم:
- له لاندې شیانو ځان وساتئ:
- کولچې، کېک، شیریني
- خواږه مشروبات
ښه بدیل:
- لږ مېوه (لکه مڼه، انار)
- بې بورې چای (شین چای)
۳. د مالګې کمول (د لوړ فشار او زړه لپاره)
- ډېره مالګه:
- فشار لوړوي
- زړه او پښتورګي خرابوي
سپارښتنه:
- خواړه بېمالګې یا کممالګې وخورئ
- اچار او مالګین شیان مه کاروئ
۴. مایعات (اوبه)
- د پښتورګو او زړه ناروغانولپاره:
- اوبه په اعتدال سره وڅښئ (ډاکټر د ناروغۍ له مخې ټاکي)
که پړسوب لرئ اوبه مه زیاتوئ
۵. ډوډۍ او کاربوهایډرېټ
- سپینه ډوډۍ، وریجې، او خواږه شیان وزن زیاتوي
ښه بدیل:
- لږه اندازه ډوډۍ
- د اوربشو یا بشپړې غلې ډوډۍ
۶. سبزي او سلاد
- د سبزیو او د ترکاریو سلاد ډېر ګټور دی:
- وزن کنټرولوي
- د زړه او شکر لپاره ښه دی
خو:
- مالګه او غوړ پرې مه زیاتوئ
۷. فزیکي خوځښت
- د اختر په ورځو کې ګرځېدل:
- شکر کنټرولوي
- وزن نه زیاتوي
- د زړه لپاره ښه دی
۸. د خوړو اندازه (تر ټولو مهم ټکی)
- لږ وخورئ، خو څو ځله
- معده مه ډکوئ
قاعده:
“تر مړښت لږ مخکې لاس واخلئ” ( ډیره مه خورئ )
لنډه طبي مشوره
که له دغو ناروغیو څخه کومه لرئ:
- بېنظم خوړل مه کوه
- درمل پر وخت وخوره
- که امکان وي، د اختر په ورځو کې هم د خوړو پلان رعایت کړه.