Homeداسې هم شتهساینسساینس د شيانو په نامريي کولو بریالی شوی

ساینس د شيانو په نامريي کولو بریالی شوی

تاند (جمعه، د سلواغې/ دلوې ۲۴ مه) نوې علمي څېړنې ښيي چې له سترګو پناه کېدل یا نامرئي کېدل نور یوازې د خیال، افسانې او ساینسي–تخیلي کیسو موضوع نه ده، بلکې د فزیک او انجینرۍ په یوه جدي او چټکه پرمختګ کوونکې څانګه بدله شوې ده.

نن سبا ساینسپوهان داسې لارې چارې رامنځته کوي چې د رڼا، غږ، تودوخې او آن د زلزلو د څپو د ځیرکې لارښوونې له لارې اجسام داسې پټ کړي، لکه چې هیڅ موجود نه وي. په دې طریقو کې د شیانو فزیکي له منځه وړل هدف نه دي، بلکې د څپو د خپرېدو مسیر بدلووي، څو فضا تشه ښکاره شي.

د دې ډېرو هڅو اصلي بنسټ متا‌ماتېریالونه دي؛ دا هغه انجنیري شوي مواد دي چې ډېر واړه جوړښتونه لري او د طبیعي موادو پرتله زیات ځانګړي خصوصیات لري. د ۲۰۰۰م لسیزې له پیل راهیسې، نظریه‌پوهانو وښودله چې د دغسې موادو په طرحه کولو سره رڼا د دې پر ځای چې له کوم جسم سره ولګېږي، د هغه له شاوخوا تاوېدای شي. لومړنیو بریالیو ازموینو واړه اجسام د مایکروویف څپو پر وړاندې پټ کړل او دا یې ثابته کړه چې له علمي پلوه نامرئي کېدل ممکن دي، که څه هم دا کار یوازې د ځانګړو څپو په اوږدوالي او کوچنیو اندازو پورې محدود و.

په دې لاره کې ننګونې ډېرې دي. د لید وړ رڼا د پټولو لپاره د نانو‌متري کچې انجینري ته اړتیا ده، چې هم ډېره ګرانه ده او هم خورا پېچلې. سربېره پر دې، ډېری دا ډول پوښونه یوازې د فریکونسۍ په یوه محدوده کې اغېزمن وي.

یوه متناقضه ستونزه هم شته: که ټولې رڼاوې منحرفه شي، نو پټ شوی شخص یا شی به نور د شاوخوا چاپېریال د لیدلو توان ونه لري. له همدې امله، ډېرو څېړونکو بدیلې لارې څېړلې دي، لکه فعاله نامرئي کول چې د مقابلو څپو د تولید له لارې ترسره کېږي، یا له واټنه پټول، چې پکې شخص یا شی لا هم د لید وړتیا ساتي.

په زړه پورې دا ده چې دا ټکنالوژۍ تر ډېره له رڼا یا نور پرته په نورو برخو کې په عملي ډول کارول کېږي. د بېلګې په توګه، کولی شي ودانۍ د زلزلو له څپو وساتي، او آن سمندري سټېشنونه د سمندري څپو پر وړاندې خوندي کړي.

په ټوله کې، که څه هم د انسان لپاره نامرئۍ کېدا لا هم یو خوب ښکاري، خو اوسني پرمختګونه ښيي چې د نامرئي کېدو مفکوره د یوه علمي او انجینري وسیلې په توګه نه یوازې عملي شوې، بلکې ښايي په نژدې راتلونکي کې پر ټکنالوژۍ، خوندیتوب او د انساني چاپېریال پر ډیزاین پراخ او عملي اغېز ولري.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

ادب

پودکاست؛ له رادیويي څپو څخه، تر دیجیتلي غږونو پورې

عبدالعزیز نایبي ستاکلهم، سویدن په ۱۸۷۷م کال کې امریکایي «توماس ادیسون» په لومړي ځل د خپل جوړ کړي «فونوگراف» په وسیلې غږ ثبت کړ. ساکاتلندي فزیک‌پوه...