ډاکتر رحیم هلال
یوه مور په خپل وجود کې نهه میاشتې یو ماشوم په ډېره سختۍ او مینې ساتي. بالاخره د عملیاتو پر مېز په مېړانه د تېرو چړو نښې زغمي، او ډاکټران یې د ګېډې اوه واړه طبقې (layers) پرې کوي، ترڅو ماشوم ترې راوباسي.
دا د ژوند یوه ډېره سخته او د ازمیښت شیبه ده، خو یوه مور ورته په سړه سینه غاړه ږدي او د خپل اولاد د ژغورنې لپاره هر ډول قربانۍ ته چمتو وي.
دې پروسې ته د ماشوم د زېږون عملیات، یا C-section ویل کېږي.
له عملیات وروسته مور باید په دولسو ساعتونو کې د ننه دننه ودرېږي قدمونه واخلي ترڅو د بدن عادي جریانونه لکه وینه او ګازونه منظم شي.
په دې سخت حالت کې د مور بدن یوازې فزیکي درد نه تېروي، بلکې د هورمونونو طوفان هم ورسره مل وي — د رحم د انقباضاتو څخه نیولې تر د شیدو د غدو (mammary glands) تر فعاله کېدو پورې، دا یو نه ختمېدونکی دردناک سفر وي.
کله چې یوه مېرمن دا مرحله تېروي، د درد له شدته د اسمان ستوري یو یو حسابوي.
خو کله چې ماشوم وزېږي، خلک مبارکۍ پلار او خپلوانو ته ورکوي، خوشحالي کوي — خو هېڅ څوک دا نه احساسوي چې د دې خوشحالۍ تر شا څومره درد، وینه او قرباني پټه ده، او چا ورکړې.
د عملیاتو له مخکې، د induction room هر بستر یوه جلا دردناکه کیسه لري:
یوه مېرمن د لوړ فشار له امله ساه لنډه وي، بله له وینې بهېدو سره لاس او پښې یخې کړې وي، او بله د عادي زېږون له سختو دردونو سره چیغې وهي.
هیڅ یوه مور نه پوهېږي چې څو ساعتونه وروسته به ورسره څه پېښېږي، یوازي دومره پوهېږي چې د ژوند په یو دردناک سفر یې قدم ایښی دی.
ډاکټران چمتو ولاړ وي، ستنې یې منډلې وي، پایپونه يې ورته تېر کړي وي او ماشینونه يې فعال کړي وي، حال دا چې د هغې وینه د اوبو په شان بهېږي.
دا هر څه د اولاد د ژغورنې لپاره وي، خو مور د مرګ او ژوند ترمنځ زګېروي کوي.
په دې سخت درشل کې ځینې میندې ژوندۍ پاتې شي، ځینې بیا خپل ماشوم ته د لومړي او وروستي ځل لپاره وګوري…
او ځینې بېچاره میندې د خپل ماشوم له لیدو مخکې له دې نړۍ سترګې پټې کړي.
زموږ په ټولنه کې بیا داسې هم کېږي چې د لور په زېږېدو مور ته سپکې سپورې ویل کېږي، او دا بېعدالتي د هغې د ژوند تر پایه د پیغور دروند بار ګرځي.
واقیعت دا دی چې ټولې میندې اتلانې دي.
که یو سړی کله خپله مېرمن د C-section په درد او قربانۍ کې وویني، هېڅکله به ترخه خبره ورته ونه کړي.
خپلې میندې، مېرمنې، لوڼې او خویندې خوشحالې وساتئ او قدر یې وکړئ —
ځکه دوی د نسلونو د دوام لپاره هره قرباني ورکوي.
دوی د مینې، درناوي او ستاینې مستحقې دي.
د هغو ملایانو —- چی مکاتب یی بند کړی بیا بالخصوص د هغو ملایانو —– چی د قابلو او نرسان پروګرامونه یی بند کړی، هغوی چی غیر مستقیم پنجاب ته خدمت کوی او افغان آینده نسل تباهی کندی ته ور اچوی ـ لعنت مو پر داسی– عقیده شه ـ
ټولو ته سلام اعلیکم، دغه څو کرښې چې ښاغلي هلال لیکلې دي د ټولنې یو ډېر اړین واقعیت ته نغوته کوي، د مور په غېږ کې د دونیا ټول ژوندي او تللي انسانان روزل شوي او لوی شوي دي، مګر پر پای کې زامن واده کوي او لورانې ودېږي، مګر مور د خدای په هيله ژوند کوي! دغه ژوند ډېر ستونزمن دی، مګر یوه خور، مېرمن، مور دا ټول کړاونه مني، چې د نسل ادامه تضمین کړي. په امیندوارو مېرمنو کې تر لس سلنه زیاتې د سیزرین عملیات تر سره کوي، چې له عملیاتشویو تر لس سلنه زیاتې مېرمنې خپل ژوند اولاد ته وربښي! مګر موږ نرسالارو او یا پدر سالارو خپل نیمايي اتباعو يعنې پیغلو او ښځو ته څه کړي دي، په وروستۍ نیمه پېړۍ کې مو په هېواد کې داسې غوبلونه رامنځ ته کړل، چې په میلیوناوو ښځې مو بورې کړې، میرمنې مو کونډې کړې، له خویندو مو وروڼه واخستل او له پېغلو مو سواستفاده وکړه او امارتیانو بیا د نورو قیوداتو تر څنګ ښوونځی او پوهه هم پرې ودروله! نو الله تعالی دې پر انسانانو ورحمېږي، چې خپلو خویندو، میندو او مېرمنو ته د انسان په سترګه وګوري، مګر نه د خېټې او خوټې د سړولو په پار! ښه ویل شوي، چې ښځه په یو لاس نړۍ او پر بل زانګو ځنګوي او په غېږ کې امپراتوران روزي! د ښځې په مېشن او ارزښت ځان پوهه کړی! وسلام
ډېره مننه ډاکټر صیب لمر
مننه لونګ ورور
د محترم ډاکټر صاحب د علمی – عاطفی لیکنی څخه په ډیره مننی سره یو څو لنډی ګپی جپی:
موږ ته داسی ویل شویدی چی د غرب فلاسفه سپینی فرشتی او د علم او اخلاقو ځالی دی خو داسی نه ده.
د لرغونی یونان د مشهورو فلاسفه وو څخه نیولی د شلمی او نولسمی پیړی تر غربی فیلسوفانو پوری تقریباً ټولو ئی د ” ښځی ” په وړاندی ډیر سپک ادبیات کارولی دی. یوه وړوکی نمونه ئی:
سقراط ویلی دی چی کمزورترین نر تر قوی ترینی ښځی افضل دی.
د روشنفکری د معبد لوی خطیب ( فریډریش نیچه ) ویلی دی چی ” ښځه ” په بهترین حالت کی یوه غوا ده.
هغه فیلسوف چی څیره ئی د عسکری فرقی د آشپزخانی څخه د تښتیدلی عسکر څیری ته ورته ده ( شوپنهاور ) خو د ” ښځی ” په وړاندی دومره ګوستأخانه څرګندونی کړی دی لکه د مور له نس څخه نه بلکه د یوی ګډوې له ګېډی چی پیدا شوی وی.
خو د اخلاقو او معنویاتو او سیاست او اجتماع ستر معلم ( پیغمبر علیه السلام ) هم خپله ښځو ته په درنه سترګه کتلی دی او هم ئی خپل امت ته د ښځی سره د ښه سلوک ټینګه سپارښتړه کړیده.
په اسلامی ادبیاتو کی دا اصل ثبت شوی دی چی که یوه ښځه د لنګون په حالت کی مړه شی د شهادت مرتبه لری.
د لنګون او حتی ۹ میاشتنی حاملګی د دردونو د زغم توان یوازی او یوازی د ښځی په نصیب دی ممکن یو نر د داسی دردونو د زغم توان ونلری البته اوسمهال اړتیا هم نشته چی دا دردونه وزغمی ( البته نر بیچاره نور روحی دردونه ډیر لری چی ښځه ئی له درک څخه ناتوانه ده ).
بله دا چی د ښځو د خپل منځنی استخباراتی شبکی څخه دا خبر درز کړی دی چی:
ښځه د لنګون د دردونو په وخت کی ۲ کنځاوی ځانته او ۳ کنځاوی میړه ته کوی او د ځان سره وائی چی نور به هیڅکله د میړه غیږی ته ور نژدی نه شی خو مینه مینه ده ، مینه د غره څخه سدرۍ جوړوی.
همدا د خلقت لوی راز دی چی د لنګون د دردونو تر زغم ۴۰ وروسته ئی حافظه پاکه ( دردونه هیر شی ) او د بلی پانګی اچونی په موخه د سهامی شرکت دروازه ور وټکوی ( د میړه غیږه ور ته د نړی تر ټولو د شوق او ذوق او امن ځای وګرځی ).
په هر حال، ښځه په هیڅ صورت د عذاب او جهنم وړ نه ده بناً زوی او میړه باید د خپلی مور او ماندینی سره د احتمالی ظلم د سختو عواقبو څخه سخته بیره ولری.