تاند (چهارشنبه، د مرغومي/ جدي ۱۹ مه) د متحدو ایالتونو منتخب ولسمشر پرون (سې شنلې) په یوه خبري غونډه کې وویل چې هیواد یې “میلیاردونه ډالر طالبانو ته لیږي” خو دا ورته د منلو نه ده.
ټرمپ وویل چې له طالبانو سره باید مرسته ونه شي.
نوموړي په فلوریډا کې د یوې خبري غونډې پر مهال د تېرو درېیو کلونو په اوږدو کې افغانستان ته د امریکا د مرستو په اړه خبرې وکړې، هغه موضوع چې د جمهوريپال ګوند غړو او همداراز د امریکا د حکومت د لګښتونو د کمولو سلاکار ایلن مسک پرې سختې نیوکې کړې دي.
د کانګرس جمهوریپال غړي تیم بورچټ په یوه ښکاره لیک کې له ټرمپ څخه وغوښتل چې طالبانو ته د امریکا د نغدو مرستو د سمدستي بندیدو امر وکړي.
هغه ټینګار وکړ چې متحدایالتونه باید په بهر کې د خپلو دښمنانو مالي ملاتړ ونهکړي.
ټرمپ هم د کانګرس د جمهوریپالو غړو له نیوکو سره موافقه وکړه او ویې ویل: «موږ افغانستان ته میلیونونه نه، بلکې میلیاردونه ډالر ورکوو، او په اصل کې طالبانو ته. دا د نه منلو ده. داسې څه باید ونهشي.»
امریکا په تېرو درېیو کلونو کې له ۲ میلیاردو ډالرو څخه زیاتې پیسې په افغانستان کې پر بشري چارو لګولي دي. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت وايي، دا مرستې یوازې د بشري مرستو او خیریه پروګرامونو لپاره دي او د افغانستان عادي خلکو ته ورکول کیږي چې له قحطۍ، لوږې او د خوراکي توکو له کمښت سره مخامخ دي.
امریکا د افغانستان د اوسني وضعیت مسووله بلل کېږي او د ډېرو په باور اخلاقي او انساني مسوولیت لري چې افغانانو ته بشري مرستې ورکړي.
له افغانستان څخه “احمقانه” وتل
د امریکا نوي منتخب ولسمشر ته د خپلې دندې د پیل لپاره تر دوو اوونیو کم وخت پاته دی. نوموړي د سې شنبې د ورخې په خبري کنفرانس کې د کورنیو او بهرنیو سیاستونو په اړه خبرې وکړې، خو په افغانستان کې یې د خپلو سیاستونو او تګلارو په اړه وضاحت ورنه کړ.
هغه بیا د امریکا د وتلو پر طریقه نیوکه وکړه او ویې ویل: «موږ غوښتل چې له افغانستان څخه په عزت او ځواک سره ووځو، نه دا چې داسې ښکاره شو لکه د احمقانو ډله چې ۱۳ تنه مو ووژل شول او ګڼ نور په ډاروونکې توګه ټپیان شول.»
ټرمپ یو ځل بیا د بایډن حکومت د دې لپاره وغانده چې له وتلو وروسته یې د میلیاردونو ډالرو په ارزښت وسلې په افغانستان کې پرېښودې.
هغه زیاته کړه چې له افغانستان څخه د امریکا ګډوډ وتلو روسیې ته دا جرأت ورکړ چې پر اوکراین برید وکړي، ځکه د ټرمپ په وینا، امریکا له افغانستان څخه له وتلو سره خپل اعتبار له لاسه ورکړ.
د ټرمپ څرګندونې او د هغه د ملي امنیت ټیم دریځونه ښيي چې واشنګټن به ښایي افغانستان ته د بشري مرستو په لیږلو بیاکتنه وکړي. ځکه د هغوی په اند، طالبان دغو مرستو ته لاسرسی لري.
خو له دې سره سره دا احتمال هم شته چې ټرمپ د چین او روسیې په وړاندې له طالبانو سره لا نژدې شي.
هر پریکړه د ټرمپ تر صلاحیت لوړه ده مګر یوه خبره شته چې پدې سره په امریکا کې زیاتې نیوکه او اختلاف نظر پیدا شي
خو بل طرف د جبهی مقاومت کسان چې امریکا د ګانګریس له غړی سره اړیکه نیولی ګمان کوی چې کیدای شي امریکا د طالبانو پر ځای له موږ سره مرسته وکړی دا چې همدا جبهه د وزارت دفاع کې یې دندی وی او زیاتره صلاحیتونه له دوی سره وو دومره ونشو کړلی چې اشرف غنی پرته هیواد وساتی چې هغه وخت کې د امریکا مرسته هم ورسره نو امکان نشته اوس وخت کې چې طالبان مکمل په افغانستان کنټرول لري بیا ځلی د دولت چارو واګی لاس کې واخلی ځکه تیرو څیرو څخه ولس متنفر دی