ترتیب سوالات: غوث جانباز
به نظر من، برای درک عینی وقایع، تحلیل و ارزیابی بهتر وضعیتی که افغانستان در حال حاضر در آن واقع گردیده، لااقل به سوال های ذیل باید جواب های عینی، عاری از جذبات و بغض، مبتنی بر حقایق تاریخی، علمی و بی طرفانه ارائه گردد :
۱. کدام عوامل باعث زوال، رکود و شکست اصلاحات دوره امانی گردید؟
۲. حبیب الله کلکانی (مشهور به بچه سقا) و سایر شرکا، کی بودند و چگونه توانستند برای ۹ ماه بر افغانستان حاکم شوند؟
۳. محمد نادر خان که حین جنگ سوم افغان – انگلیس سپهسالار نسبتا موفق اردوی افغانستان بود، چگونه از کشور فرانسه (که آنجا به حیث سفیر ایفای وظیفه می نمود) به کشور برگشت؛ و چرا پس از اعدام حبیب الله کلکانی از برگرداندن زمام دولتی و تخت شاهی به شاه امان الله که در تبعید در قید حیات بود، ابا ورزید؟
۴. علل و عوامل اساسی تقابل میان تجدد گرایان و محافظه کاران در داخل خانواده ی شاهی کدام ها بودند؟ (از ۱۹۳۳ الی ۱۹۷۳)
۵. علل و عوامل اساسی کودتای ۲۶ سرطان ۱۳۵۲ به رهبری سردار محمد داوود خان کدام اند؟
۶. قیام مسلحانه عده ای از افسران چپ گرا در ۷ ثور ۱۳۵۷ منجر به کودتای نظامی و برانگیختن نظام جمهوری در کشور گردید. آیا طرح و به راه اندازی این کودتا در خارج ار کشور ترتیب و تنظیم شده بود؟
۷. علل و عوامل به قتل رسیدن نور محمد تره کی، اولین رئیس دولت پسا کودتای ۱۳۵۷ ؟
۸. تجاوز قوای شوروی بر افغانستان.
۹. ریشه های اساسی تلاش نافرجام شهنواز تنی برای اجرای کودتا علیه رئیس دولت آنوقت کشور (دوکتور نجیب الله)
۱۰ . نتایج و پیامد های سیاسی و نظامی مذاکرات ژنیو ۱۹۸۸ برای افغانستان و عودت قوای شوروی؟
۱۱. علل و عوامل اساسی ناکامی پلان “شش فقره ای” سازمان ملل متحد (مشهور به “پلان بینن سیوان” کدام اند؟
۱۲. علل، عوامل ظهور، تشکیل و فعالیت تنظیم های جهادی و گروه طالبان کدام اند؟
۱۳. چگونگی تشکیل نظام جمهوریت سوم در افغانستان (۲۰۰۱- ۲۰۲۱)؟
۱۴. پروسه مذاکرات دوحه، امضای موافقتنامه نامه دوحه(فبروری ۲۰۲۰)؛ نقش کشور های منطقه و فرامنطقه در گسترش و تعمیق بحران سیاسی- نظامی و ساختاری در افغانستان؟
۱۵. علل و عوامل اساسی واگذاری قدرت به گروه طالبان؟
۱۶. (سوال ها می توانند بیشتر و متفاوت تر باشند)