د ساینسپوهانو یوې ډلې د یوه عام انټيبیوټیک نوې بڼه جوړه کړې چې ښايي د معدې پر یوې خطرناکې باکتریا، چې له سرطان سره تړاو لري، ډېر پیاوړی اغېز ولري.
دا څېړنه د جرمني د مونشن په تخنیکي پوهنتون کې شوې او ښيي چې دا کیمیاوي بدله شوې دوا ممکن تر عادي درملنې ۶۰ چنده زیات اغېزناکه وي.
د دې څېړنې پایلې په نېچر مایکروبیولوژي مجله کې خپرې شوې دي.
هغه باکتریا چې د دې څېړنې مرکز ده، هیلیکوباکتر پایلوري (H. pylori) بلل کېږي. دا ډېره عامه ده او په نړۍ کې شاوخوا ۴۳ سلنه خلک پرې اخته دي. ډېری کسان نښې نه احساسوي، خو دا انتان کولی شي په معده کې اوږدمهاله التهاب رامنځته کړي. د وخت په تېرېدو سره دا حالت کولای شي د معدې زخمونه پیدا کړي او د معدې د سرطان خطر زیات کړي.
له کلونو راهیسې ډاکتران د دې باکتریا د درملنې لپاره انټيبیوټیک کاروي. له تر ټولو عامو درملو څخه یو میټرونیدازول دی. دا دوا د باکتریا په دننه کې زیانمن کیمیاوي تعاملات (چې اکسېډیټیف فشار بلل کېږي) رامنځته کوي. دغه تعاملات د باکتریا مهمې برخې زیانمنوي او په پای کې یې له منځه وړي.
خو د ستونزې پوره درملنه لا سخته ده. د هیلیکوباکتر پایلوري ډېر ډولونه د میټرونیدازول پر وړاندې مقاوم کېږي. دا مانا لري چې دا دوا نور د پخوا په څېر اغېز نه لري. له همدې امله، ډاکټران اړ کېږي چې د انټي بیوټیکونو لوړې اندازې وکاروي یا څو انټيبیوټیکونه یو ځای کړي، چې دا کار د عوارضو د زیاتېدو او د درملنې د پېچلتیا سبب کېږي.
د دې ستونزې د حل لپاره، د مونشن د تخنیکي پوهنتون څېړونکو په دې ژور تمرکز وکړ چې دا دوا د باکتریا دننه څنګه کار کوي. د پروفیسر سټیفان اې زیبر په مشرۍ ټیم وموندله چې دا دوا یوازې اکسېډیټیف فشار نه رامنځته کوي، بلکې د باکتریا دوه مهم دفاعي سیستمونه هم په نخښه کوي.
یو له دغو سیستمونو څخه د زیانمنو مالیکولونو له منځه وړل دي چې د اکسېډیټیف فشار پر مهال جوړېږي، او بل سیستم زیانمن شوي پروټینونه ترمیموي څو باکتریا ژوندۍ پاتې شي. کله چې دوا دواړه سیستمونه په نخښه کړي، نو باکتریا خپل دفاعي توان له لاسه ورکوي.
د همدې نوې پوهې پر بنسټ، ساینسپوهانو د میټرونیدازول لږ بدلې شوې بڼې جوړې کړې چې «ایتر مشتقات» بلل کېږي. دا نوې مرکبات داسې جوړ شوي چې د باکتریا له دفاعي پروټینونو سره ډېر قوي ونښلي. دا قوي تړاو د دې سبب کېږي چې دوا د باکتریا دفاعي سیستمونه لا ښه بند کړي.
پایلې ډېرې اغېزمنې وې. په لابراتواري ازموینو کې، نوې دوا د اصلي انټيبیوټیک پرتله ۶۰ ځله ډېره قوي وه. دا نه یوازې پر عادي ډولونو اغېزمنه وه، بلکې پر هغو ډولونو یې هم کار کاوه چې مخکې د درملنې په وړاندې مقاوم شوي وو.
مهمه دا ده چې څېړونکو وموندله چې دا بدله شوې دوا د انسان حجرو ته زیات زیان نه رسوي. دا ښيي چې دا درمل هم قوي او هم نسبتاً خوندي دي، که څه هم لا نورو ازموینو ته اړتیا ده.
وروسته دا دوا پر هغو موږکانو هم وازمویل شوه چې په دې باکتریا اخته وو. پایلې وښودله چې انتان د اوسنیو درملنو پرتله په ډېره کمه اندازه دوا بشپړ له منځه وړل کېدای شي.
بله ښه موندنه دا وه چې د موږکانو د کولمو مایکروبیوم (هغه ګټور باکتریاوې چې د هاضمې سیستم کې وي) لږ زیانمن شول. دا مهمه ده ځکه ډېری انټيبیوټیکونه ګټورې باکتریاوې هم له منځه وړي او د هاضمې ستونزې رامنځته کوي. نو داسې درمل چې یوازې زیانمنې باکتریاوې په نخښه کړي، لوی پرمختګ بلل کېږي.
څېړونکي باور لري چې دا موندنه کولی شي د هیلیکوباکتر پایلوري د درملنې لپاره نوې او غوره لارې رامنځته کړي او د معدې د سرطان خطر راکم کړي. خو هغوی ټینګار کوي مخکې له دې چې دا دوا پر انسانانو وکارول شي لا ډېرې څېړنې ته اړتیا ده. کلینیکي ازموینې به اړینې وي څو د دې درمل (انتي بیوتیک) خوندیتوب او اغېزمنتیا تایید کړي.
له انتقادي نظره، دا څېړنه ډېره هیلهبخښونکې ده ځکه چې د درملو د کار کولو ژوره پوهه یې له عملي درمل جوړونې سره یوځای کړې ده. د اغېزمنتیا لوړه کچه او په حیواني ازموینو کې بریالیتوب د دې قوي نخښې دي.
خو باید یادونه وشي چې د لابراتوار او حیواناتو پایلې تل په مستقیم ډول پر انسانانو نه تطبیقېږي. کېدای شي ناڅاپي عوارض یا د بدن دننه د دوا د کار کولو توپیرونه موجود وي.
په لنډ ډول، دا څېړنه د انټيبیوټیک پر وړاندې د مقاومت او د معدې سرطان پر وړاندې مبارزه کې یوه نوې هیله وړاندې کوي. د دې پر ځای چې بشپړ نوی درمل جوړ شي، د موجود درمل ښه کول کولی شي ناروغانو ته ژر او اغېزمنه درملنه برابره کړي.
که راتلونکې څېړنې دا پایلې تایید کړي، نو دا نوې انټيبیوټیک به د نړۍ له عامو او خطرناکو باکتریايي انتاناتو څخه د یوه پر وړاندې یو لوی بدلون راوستونکی پرمختګ وي.
سرچینه: https://knowridge.com/