خبریال: داودجبارخیل (اسلام اباد)
د راپورونو له مخې، په اسلاماباد، راولپنډۍ او ټکسیلا کې د ښځو د وژنې درې وروستیو پېښو یو ځل بیا په پاکستان کې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي، جبري پرېکړو، د تش په نوم «کورنۍ عزت» او د ښځو د شخصي آزادۍ په اړه جدي اندېښنې راپورته کړې دي.
که څه هم د دغو درېیو پېښو څرنګوالی له یو بل سره توپیر لري، خو په ټولو کې د ښځو د شخصي ژوند، کورنیو اختلافونو او د هغوی د پرېکړو په اړه د تاوتریخوالي موضوع مطرح شوې ده.
د اسلاماباد پېښه:
د حنا ظریف په نوم یوه ښځه د اسلاماباد د نیلور پولیسو سټېشن اړوند د کارپا په سیمه کې هغه مهال ووژل شوه چې د خپلې خوښې خلاف یې له واده سره له موافقې ډډه کړې وه او وروسته یې په قانوني ډول له محکمې څخه طلاق اخیستی و.
د راپورونو له مخې، د حنا پلار هغه له لاهور څخه اسلاماباد ته راوستې وه. کورنۍ هغې ته ډاډ ورکړی و چې زیان به نه ورته رسېږي، خو کور ته له رسېدو لږ وروسته یې ژوند له لاسه ورکړ.
دا پېښه دا پوښتنه راپورته کوي چې هغه ښځې چې د کورني فشار پر وړاندې قانوني لارې غوره کوي، تر کومه حده په رښتینې توګه خوندي پاتې کېدای شي.
د ټکسیلا پېښه:
د اګست په ۱۴مه د ټکسیلا ښار د مارګلا بای پاس ته څېرمه د ټیکټاکرې عایشه ګلمانه د وژل کېدو راپور ورکړل شو.
په لومړیو کې د قرباني د ورور په شکایت قضیه ثبت شوه او یو شمېر کسان په کې تورن وبلل شول، خو د پولیسو د تحقیقاتو له مخې، د عایشې کورنۍ د هغې د ټولنیزو رسنیو له فعالیتونو سره مخالفت درلود.
د څېړنو له مخې، دا شک هم مطرح شوی چې د هغې د وژنې پلان ښايي په لوئر دیر کې جوړ شوی وي. د پېښې د اصلي انګېزې او د مسؤلو کسانو په اړه وروستۍ پایله به د پولیسو له تحقیقاتو وروسته څرګنده شي.
د راولپنډۍ پېښه:
د اګست په ۲۰مه حنا جاوید د راولپنډۍ په لال کورتي سیمه کې د خپل مېړه، پلار او یوه کورني کارګر له لوري د وژل کېدو په قضیه کې یاد شوې ده.
د قرباني د ورور په وینا، د حنا جسد د کور په تشناب کې موندل شوی، لاسونه یې شاته تړل شوي وو او پر مخ یې ټوکر اچول شوی و. د پېښې په اړه پولیسو تحقیقات پیل کړي او هڅه کوي د شواهدو پر بنسټ د وژنې اصلي انګېزه او د ښکېلو کسانو رول معلوم کړي.
په پاکستان کې د جنسیت پر بنسټ د تاوتریخوالي شمېرې
د ساحل د راپور له مخې، د ۲۰۲۶ کال له جنورۍ تر جون پورې په پاکستان کې د جنسیت پر بنسټ د تاوتریخوالي ۳،۱۷۲ پېښې ثبت شوې دي.
په دغو پېښو کې:
۶۴۴ وژنې
۵۱۴ د شکنجې پېښې
۴۶۲ تښتونې
۳۶۳ ځانوژنې
۲۸۰ جنسي تېري
۱۷۵ د ټپي کېدو پېښې
۱۳۲ د ناموس په نوم وژنې
شاملې دي.
د راپور له مخې، د دغو پېښو ۷۴ سلنه په پنجاب او ۱۷ سلنه په سند کې ثبت شوې، په داسې حال کې چې ۶ سلنه په خیبر پښتونخوا او ۳ سلنه په بلوچستان، اسلاماباد، آزاد کشمیر او ګلګت بلتستان کې ثبت شوې دي.
راپور ښيي چې ۵۴ سلنه پېښې د قربانیانو په کورونو کې رامنځته شوې دي. په ۲۷ سلنه پېښو کې تورن کسان د قربانیانو له پېژندګلوۍ څخه وو او په ۱۳ سلنه مواردو کې مېړونه د تورونو له مخې ښکېل بلل شوي دي.
د راپور له مخې، راولپنډۍ، فیصلآباد، ملتان، لاهور، ګوجرانواله، قصور، رحیم یار خان، کراچۍ، وهاري او سیالکوټ هغه سیمې دي چې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د پېښو له پلوه په کې د پام وړ شمېر ثبت شوی دی.
یادونه: د پورته درېیو وژنو د انګېزو او د تورنو کسانو په اړه ځینې معلومات لا هم د پولیسو د تحقیقاتو په مرحله کې دي؛ له همدې امله باید د قضیو وروستۍ پایلې د رسمي تحقیقاتو او محکمې له پرېکړو سره تړلې وبلل شي.