تاند/ یکشنبه د سنبلې – وږي ۲۲مه/ په افغانستان کې د سرطان پر وړاندې د مبارزې بنسټ وایي چې په هېواد کې پر سرطان د اخته کسانو شمېر له یو نیم میلیون څخه اوښتی او هر کال شاوخوا ۵۰ زره نوې پېښې ثبتېږي.
په خبرپاڼه کې چې، نن سهار خپره شوې د دغه بنسټ مشر، شفیق شینواري زیات کړې چې، د سرطان د پېښو د زیاتېدو په اړه ویلي چې، دا ناروغي له زړه ناروغیو وروسته په افغانستان کې د مړینې له مهمو لاملونو څخه ګڼل کېږي.
د سرچینې د ورکړل شویو معلوماتو له مخې، د ښځو او نارینهوو ترمنځ د سرطان ډولونه توپیر لري.
دوی وایي، په ښځو کې د سینې او رحم سرطانونه، او په نارینهوو کې د سږو، معدې، پروستات او کولمو سرطانونه ډېر لیدل کېږي.
په همدې حال کې، د عامې روغتیا وزارت د سرطان ناروغانو د درملنې لپاره د ځانګړو روغتیايي مرکزونو د فعالیت خبر ورکړی دی.
د دغه وزارت ویاند، شرافت زمان امرخېل، ویلي چې په هر زون کې د سرطان ناروغانو لپاره یو ۵۰ بستریز روغتیايي مرکز او په کابل کې یو ۲۰۰ بستریز روغتون فعالیت کوي.
د امرخېل په وینا، یوازې تېر کال د عامې روغتیا وزارت تر پوښښ لاندې روغتیايي مرکزونو کې نږدې ۹۰ زره د سرطان ناروغان ثبت شوي او په سرپايي ډول یې درملنه شوې ده.
په ورته مهال بیا افغانستان کې د دې ناورغۍ متخصصان وایي چې د سګرټو او نسوارو استعمال، نامناسبه تغذیه او د روغتیايي حفظالصحې نه مراعاتول د سرطان د خطر له مهمو عواملو څخه دي.
دغه راز د عامې روغتیا وزارت ویاند هم ادعا کړې چې د تېرو څو لسیزو جګړو اغېزې او په افغانستان کې د مهماتو پراخ استعمال هم ښایي د سرطان د پېښو په زیاتېدو کې رول ولري.
دا شمېرې داسې مهال وړاندې کېږي چې د جمهوري نظام پر مهال د عامې روغتیا وزارت په ۲۰۲۰ کال کې په افغانستان کې په کال کې د سرطان د نوو پېښو شمېر شاوخوا ۲۰ زره ښودلی و.