تاند (پنچشنبه، د غويي/ ثور ۱۰ مه) د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت وايي، په تېره یوه اوونۍ کې له پاکستاني زندانونو څخه ۵۲۷ افغان کډوال خوشې شوي دي، په داسې حال کې چې د نیونو زیاتوالی او د بنديانو د وضعیت په اړه اندېښنې هم ډېرې شوې دي.
یاد وزارت د پنجشنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، دا کسان له خوشې کېدو وروسته د سپین بولدک او تورخم له لارو بېرته افغانستان ته راستانه شوي دي. د خپرو شویو تصویرونو له مخې، په خوشې شویو کسانو کې ښځې هم شاملې وې.
دا په داسې حال کې ده چې په پاکستان کې د افغان کډوالو د نیولو، بندي کولو او بېرته ستنولو لړۍ روانه ده او د هغوی د چلند او شرایطو په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.
له افغان کډوالو سره د پاکستان غیرانساني چلند
پاکستاني چارواکو په وروستیو میاشتو کې د بې اسناده افغان کډوالو د نیولو هڅې لا زیاتې کړې دي، چې دا د غیرمنظمې کډوالۍ پر ضد د پراخ کمپاین برخه بلل کېږي. دې اقداماتو زرګونه افغانان اغېزمن کړي، چې ډېری یې له کلونو راهیسې په پاکستان کې مېشت وو.
د بشري حقونو بنسټونو او ځینو سیمهییزو سرچینو د بد چلند ادعاوې راپور کړې دي، چې پکې ویل شوي ځینې کډوال په بند کې د پیسو اخيستلو یا باج غوښتنې له فشارونو سره مخامخ کېږي. دې راپورونو د بنديانو د وضعیت په اړه اندېښنې لا زیاتې کړې دي.
له ۲۰۲۱ کال وروسته د طالبانو له بیا واک ته رسېدو سره، د افغان کډوالو نوې څپه ګاونډیو هېوادونو، په ځانګړي ډول پاکستان ته ولاړه، څو د امنیت او اقتصادي فرصتونو په لټه کې شي. ډېری یې قانوني اسناد نه لري، چې له همدې امله د نیولو او شړلو له خطر سره مخ دي.
د بښنې نړیوال سازمان مخکې د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف څخه غوښتي وو چې د افغان کډوالو هغه نیونې او ځورونې ودروي چې دوی یې غیرقانوني بولي، او د نړیوالو بشري حقونو د معیارونو د مراعت غوښتنه یې کړې وه.
دغه وضعیت لا هم د مرستندویه بنسټونو او څارونکو له خوا د اندېښنې وړ بلل کېږي، چې خبرداری ورکوي د نیونو او جبري ستنولو زیاتوالی به د افغان کډوالو بشري وضعیت نور هم خراب کړي.