تاند (سې شنبه، د غويي/ ثور لومړۍ) د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د پاکستان د ولسمشر د وروستیو څرګندونو په غبرګون کې ویلي چې رباب او د «آدم خان او درخانۍ» کیسه د افغانستان د کلتوري میراث برخه ده، نه د پاکستان.
کرزي دا څرګندونې وروسته له هغه په خپله ایکسپاڼه کې خپرې کړې چې د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري د نړیوال میراث ورځې (د اپرېل ۱۸مه) په مناسبت په خپل پیغام کې دا عناصر د پاکستان د کلتوري هویت برخه بللي وو.
د افغانستان پر تاریخي میراق د زرداري دعوه
زرداري په خپل پیغام کې، پاکستان د لرغونو تمدنونو څلورلارې بللې وه او د سند وادي تمدن، مغولي دورې او ګندهارا سیمې یادونه یې کړې وه، چې ګواکې د پاکستان د ملي هویت بنسټ جوړوي.
خو کرزي دا ادعاوې رد کړې او ویې ویل چې د ننني شمالي هند او پاکستان تمدنونه په اصل کې د افغانستان د تاریخي تمدن دوام دی.
«لرغونې آریانا» ته اشاره
کرزي زیاته کړه چې ګندهارا او د هغه تاریخي هویت د «لرغونې آریانا» برخه وه—هغه سیمه چې د ده په وینا له بامیان څخه تر اباسین پورې غځېدلې وه.
د رباب او فولکلور موضوع
د پاکستان ولسمشر په خپل پیغام کې د فولکلوري کیسو، لکه د آدم خان او درخانۍ، او همداراز د رباب یادونه کړې وه.
خو کرزي ټینګار وکړ چې دا دواړه د افغانستان کلتوري شتمنۍ دي. هغه وویل چې رباب، چې د «کابلي رباب» په نوم هم پېژندل کېږي، د افغاني موسیقۍ یوه دودیزه آله ده او په ۲۰۲۴ کال کې د ملګرو ملتونو له خوا د افغانستان د کلتوري میراث په توګه هم ثبت شوې ده.
سیمهییز حساسیتونه
دا لفظي تبادله ښيي چې په سیمه کې د ګډ تاریخي او کلتوري میراث پر سر حساسیتونه لا هم ژور دي، په ځانګړي ډول هغه میراث چې د نننیو ملي پولو نه وړاندې زمانو ته ورګرځي.
زرداري په خپل پیغام کې د کلتوري میراث ساتنه د ملي هویت او اقتصادي ودې لپاره مهمه بللې، خو کرزي ټینګار کړی چې دغه تاریخي او کلتوري ارزښتونه د افغانستان له تمدني حوزې څخه سرچینه اخلي.
د حامد کرزي بشپړ پوست:
د پاکستان د درانه ولسمشر، اصف علي زرداري، له لوري په دې وروستیو کې ادعا شوې چې د ګندهارا تمدن له هغو تمدنونو څخه دی چې د پاکستان ملي هویت پرې تعریفېږي، او همداراز یې د «آدم خان–درخانۍ» کیسه او رباب د خپل ناملموس کلتوري میراث برخه بللي دي.
دا په داسې حال کې ده چې د تاریخ له مخې، د ګندهارا تمدن په لرغونې آریانا پورې اړه لري، چې له بامیان څخه ت د سند تر حوزې پورې غځېدلی و. په حقیقت کې، د ننني شمالي هند او پاکستان تمدن د اوسني افغانستان د تمدن دوام بلل کېږي.
همداراز، د پاکستان د ولسمشر د ادعا برعکس، د «آدم خان او درخانۍ» د مینې کیسه او رباب، د بېلابېلو سرچینو له مخې، لکه د «ملي هېنداره» پخوانی کتاب، د کابل د شاهي دورې راپورونه او معاصرې معلوماتي وېبپاڼې، زموږ د ناملموس کلتوري میراث برخه ده. رباب، چې د «کابلي رباب» په نوم هم پېژندل کېږي، د افغانستان د موسیقۍ له دوو دودیزو آلو څخه یو دی (د زیر بغلي تر څنګ).
همدارنګه، د ملګرو ملتونو علمي او کلتوري سازمان UNESCO په ۲۰۲۴ کال کې د رباب د جوړولو هنر د افغانستان (او د هغه د ځینو شمالي او لوېدیځو ګاونډیو) د کلتوري میراث په توګه په رسمیت پېژندلی دی.
شابسې کرزی صیب حامد خانه! د زرداري خوله به نوره هم جینګه پاتې سوې وي
ایکاش چې تا پخپل قدرت دوران کې،پر غوري،غزنوي ،ابدالي بآلستیک میزایلونو او د د.قدیر خان پر چاغي ایټم بم هم دعوا کړې وای او بیغیرته ،کورپټه لڼډغره کابینې دې لکه اوس تیښته نه کولای او ۳۹ اڼډیوالانو دې همژغي ښودلې وای!!!وای های ؛افسوس پر ناحقه وزل سویو افغانانو……………………………
کرزی لالا په آدم خان او درخانۍ او رباب دعوه، زرداری ته د درانه ولسمشر په خطاب سره نه ګټله کیږي. دا دعوه پاکستان ته ستا د شلو سفرونو نتیجه ده. هغه وینا دې د خلکو په یاد ده چې ویل دې که امریکا په پاکستان برید وکړې زه به د پاکستان ملګری یم. تاسې ته خو به اوس د انصارو د مرستو پته لګیدلي وي. پخوا به انصارو له مهاجرونو سره هرڅه نیمايي کول خو د پاکستان انصار د افغانانو عزت او ناموس هم د ځان ګڼي. د پخوانیو تښتیدلو او په کمپونو کې د پرتو حال به دې درته معلوم شوی وي. د ببو کمپ، د شمشتو، د سرخاب او… نورو کمپونو احوال له پخوانیو تښتیدلو او راشن خوړونکو څخه واخله. هغه راشن چې د اروپا او امریکا له کلیساوو ور روان و او ته هم ترجمان وي.
د کرزي د زوی لوی شي، عجیبه ننګه یې کړې ده! وایي نیم پټی یې وخوړ ته یې لیا مږه ګڼې! وایي چېرې کوم لنډغر په یوه ښځه په سحرا کې پېښ شوی وو! له آسه را ښکته شوی وو او د ښځې ماشوم ته یې ویلي وو، د آس قېزه شخه ونیسه! له ښځې سره یې د پوښتۍ شاته د خیر کار کړی وو. د ماشوم مور ړنګه بنګه بیرته راروانه وه، چې ماشوم ورنارې کړې، ادې! راځه ما یې غچ اخیستی! ښځې ګومان وکړ، چې یو څو غجرۍ به یې ترې پټې کړې وي، نو ګامونه یې چابک کړل. زویه څه دې وکړل؟ هغه راته وویل قېزه شخه ونیسه، خو ما سسته نیولې وه!!! نو کرزي هم ملک د پاکستان په خوله کې ورکړ او اوس وایي، چې قیزه یې سسته نیولې وه! وسلام
سلام
مشک انست که خود ببوید نه آنکه عطارذګوید! افغانستان دلرغون پېژندنې زانګو ده!
دواړه ماشومان له خپل تاریخ بشپړه اګاهی نه لری نه دپوکستان خبره ده او نه دافغانستان دجنایت کار . اسلام آباد د بنګال په واسطه رامنځ ته شو چې ډیرې کمې لسیزې کیږی خو د افغانستان امپراتوری پنځه زره کلن تاریخ لری نو اوس دارقامو په تناسب څو اویا کلن ته ګوره اوبیایې له پنځه زره کلن تاریخ سره په هر برخه کې مقایسه کړی ضرورت داټکل ببولالو ته نه شته.
داهسې ځان ښودنه ده حیف د وخت چې پر دې فضولو باندې وسوزی
نه کل ماند نه کدو خاک بر سر هردو !
د تاریخی ارزښتونو د مالکیت ادعا هله معتبره ده چی د مدعی هیوادونو د خلګو ګېډه مړه وی.
هم زرداری او هم کرزی خوشی مزخرفات تر خولی را باسلی دی.
د خندا او ژړا وړ خبره دا ده چی هم هر پاکستانی ساب د نړیوالو بانکی مۇسسو پوروړی دی او هم هر افغان بیچاره د اِفلاس له وجی د خپلی کوڅی د نانوای پوروړی دی ( پداسی خړ حالت کی به رباب او د آدم خان کیسه د وږی انسان د غمیزو د ختمیدو سره څنګه مرسته وکړای شی؟ یقیناً چی هیڅکله.
جالبه دا ده چی کرزی د هغه څه ( رباب ) د مالکیت د ویاړ ادعا لری کوم چی د اوسنی دارالخلافه په قضائی څانګه کی ئی کلونه مخکی د اعدام حُکم صادر شوی دی.
باور مو وشه په اصطلاح د آخری زمانی نښی د نړی د فکری او خاورینی جغرافیا په لویشت لویشت کی تر سترګو کیږی.