تاند (جمعه، د سلواغې/ دلوې ۱۷ مه) هګۍ د روغتیا لپاره ګټور خواړه ګڼل کېږي، ځکه چې پکې پروتین او سالم غوړ شامل دي، او د همدې ځانګړتیاوو له امله د سهارنۍ لپاره تر ټولو غوره خواړه بلل کېږي. خو یوې نوې څېړنې ښودلې چې په هګیو کې د کولین په نوم ماده د ذهن د زړښت بهیر ورو کوي او د عمومي روغتیا په ښه کېدو کې مرسته کوي.
د Aging and Disease په نوم علمي ژورنال کې خپره شوې څېړنه ښيي چې د چاغو کسانو په وینه کې د کولین اندازه د هغو کسانو پرتله چې نورمال وزن لري، په څرګنده توګه کمه وي. د څېړونکو په وینا، د کولین کمښت د انسولین پر وړاندې مقاومت، د ځیګر د فعالیت ګډوډي او د بدن پړسوب (التهاب) رامنځته کولی شي، چې دا ټول د الزایمر او نورو دماغي ناروغیو خطر زیاتوي.
څېړنه دا هم څرګندوي چې د الزایمر نښې له څرګندېدو څو کاله وړاندې لا د بدن په کولین کې کموالی رامنځته کېږي، او دا حالت په ځانګړي ډول په چاغو کسانو کې ډېر څرګند وي. څېړونکو ویلي چې دا موضوع ښيي چې د کولین بډایه خواړه لکه هګۍ که په ورځني خوراک کې شامل شي، د مېتابولیک او دماغي ناروغیو خطر کمولی شي.
په څېړنه کې د چاغو ځوانانو معلومات د مشرانو له معلوماتو سره پرتله شوي، او پایله دا وه چې په ځوانۍ کې مېتابولیک فشار کولی شي په راتلونکي ژوند کې د ذهن پر روغتیا منفي اغېز ولري.
څېړونکو ویلي چې له هګیو پرته نور خواړه هم کولین لري، لکه: ځیګر، ګوبی، حبوبات، مومپلي، غوښه، د چرګ غوښه، کب، شیدې او د شیدو محصولات. که څه هم دا څېړنه مهم معلومات وړاندې کوي، خو څېړونکو ټینګار کړی چې د کولین د اغېزو او د الزایمر د خطر په اړه لا نورو پراخو څېړنو ته اړتیا ده.
په مجموع کې هګۍ د انسان روغتیا ته ګټه لري؛ ځکه چې پروټین، سالم غوړ، کولین، ویټامینونه او منرالونه لري چې د دماغ، عضلاتو او ټول بدن لپاره مهم دي.
ځینې څېړنې دا هم وايي چې د هګیو ډېر زیات استعمال ځینو کسانو ته تاوان رسولای شي، خو خبره مطلقه نه ده.
لنډه دا:
-
د هګۍ په ژېړو کې کولېسټرول شته، نو که څوک د زړه ناروغي، شکر یا لوړ کولېسټرول ولري، ډېرې هګۍ ورته ښه نه دي.
-
خو د سالمو خلکو لپاره په معتدله اندازه (۱ هګۍ په ورځ یا څو ځله په اوونۍ کې) عموماً زیان نه لري.
-
ډېری نوې څېړنې وايي چې د هګۍ تاوان تر ډېره د خوړلو له اندازې او د انسان له روغتیايي حالت سره تړاو لري، نه دا چې هګۍ پخپله خطرناکه وي.