تاند (شنبه، د کب/ حوت ۱۲ مه) په ځوانانو کې د سرطان پېښې په چټکۍ سره زیاتېږي او دا چاره د اندېښنې وړ بلل شوې ده.
په امریکا کې په یوه تازه څېړنه څرګنده شوې چې لږ تر لږه په پنځو هېوادونو کې د کولمو، پانقراس، مثانې، پښتورګو، وینې او د رحم د غاړې سرطان پېښې د زړو کسانو پرتله په ځوانانو کې په چټک ډول مخ په زیاتېدو دي.
د څېړنې له مخې، له ۵۰ کلونو څخه په کم عمر لرونکو کسانو کې له ۲۰۰۰ څخه تر ۲۰۱۷ کال پورې د سرطان کچه په پرلهپسې ډول لوړه شوې ده، چې پکې د کولمو د سرطان ځانګړې وده ښيي.
په نړیواله کچه د ځوانانو د سرطان شاوخوا ۱۰ سلنه پېښې له همدې ډول سرطان سره تړاو لري. متخصصان وایي چې چاغښت، لوېدیځ طرز ژوند او د فزیکي فعالیت کموالی په ځوانانو کې د سرطان د زیاتېدو مهم عوامل دي.
څېړونکو خبرداری ورکړی چې که همدا بهیر دوام ومومي، نو تر ۲۰۳۰ کال پورې به له ۲۰ څخه تر ۳۴ کلونو عمر لرونکو کسانو کې د کولمو سرطان کچه ۹۰ سلنه او له ۳۵ څخه تر ۴۹ کلونو عمر لرونکو کې ۴۶ سلنه لوړه شي.
دا موندنې په نړیواله کچه په ځوانانو کې د سرطان د پراختیا مخ پر زیاتېدونکي خطر ته اشاره کوي او د بیړنیو وقایوي اقداماتو اړتیا ښيي.
دا څېړنه په «ملټري مېډېکل ریسرچ» ژورنال کې خپره شوې ده، او د روغتیا متخصصان ځوانانو ته سپارښتنه کوي چې متوازنه غذا، منظم ورزش او د وزن کنټرول ته جدي پاملرنه وکړي، څو د سرطان خطرونه راکم شي.
یقیناً چی په ځوان نسل کی د سرطان د وژونکی ناروغی اصلی علت به په بازارونو کی خصوصاً مکډونالډ او نور فاسټ فوډ خوراکونه وی. د ادې یا ماندینې یا خپل په لاس د سالمو خوړو پخت او پز به ډیر ګټور وی د بازار تر ناسالمو خوړو.